Opis materiału
Fragmenty dwóch części podręcznika „Przewodnik Obywatelski” spełniające wymagania szczegółowe programu nauczania przedmiotu Edukacja Obywatelska. Materiały o wartościach, państwie, prawie i geopolityce.
NAUCZYCIELU, NAUCZYCIELKO,
nie każdy uczeń zostanie biologiem czy historykiem, ale każdy już w tej chwili jest obywatelem – pisał Tomasz Merta, autor wielu naszych podręczników. – Właśnie z tego powodu Edukacja Obywatelska ma specyficzny status wśród przedmiotów nauczanych w szkole. Zajmuje się ona tymi zagadnieniami, które dotyczą bezpośrednio każdego z nas – żyjemy w demokratycznym państwie prawa, trzeba więc wiedzieć, jakie są podstawowe zasady demokracji i prawa, jak funkcjonują demokratyczne instytucje, jakie uprawnienia przysługują każdemu obywatelowi, a także jakie są formy uczestnictwa w życiu publicznym.
Nasz „Przewodnik obywatelski” został napisany z myślą o tych młodych obywatelach, którzy potrzebują wiedzy na temat demokracji, aby lepiej ją rozumieć i umieć z niej korzystać oraz móc się angażować w różnego rodzaju działania na rzecz wspólnoty.
OPISY WYBRANYCH MATERIAŁÓW Z PODRĘCZNIKA „PRZEWODNIK OBYWATELSKI”
Sztuka życia w społeczności
Sztuka życia w społeczności wymaga przestrzegania pewnych norm zachowania. Uczennice i uczniowie na lekcji identyfikują zachowania, które budują współpracę i zaufanie, oraz takie, które zakłócają funkcjonowanie społeczeństwa bądź grupy społecznej. Poznają zjawiska konformizmu i nonkonformizmu, a także dowiadują się, czym są ksenofobia, stereotypy, uprzedzenia i dyskryminacja. Lekcja uświadamia im, jak ważną zasadą życia społecznego jest tolerancja. Materiał pochodzi z naszego podręcznika „Przewodnik obywatelski. Wiedza o społeczeństwie w liceum i technikum – zakres podstawowy. Część 1” (wyd. 2019), można go wykorzystywać na zajęciach.
Idziemy do sądu
Na zajęciach uczniowie i uczennice poznają organizację sądów w Polsce oraz kompetencje poszczególnych sądów. Warto też by znali ich organizację, gdyż większość spraw jest rozpatrywana przez sądy powszechne, w ramach których istnieją wyspecjalizowane wydziały (np. wydział karny, wydział cywilny, wydział rodzinny i nieletnich). Poznają także drugi podział sądów na sądy rejonowe, okręgowe, apelacyjne i Sąd Najwyższy oraz zastanawiają się, jak wygląda droga odwoławcza od wyroku wydanego przez sąd pierwszej, a jak przez sąd drugiej instancji. Mają okazję przyjrzeć się sali sądowej podczas procesu karnego oraz poznać jego uczestników. Dowiadują się także, w jakich sprawach o winie oskarżonego orzekają ławnicy oraz kiedy nastolatek będzie odpowiadał za przestępstwo jak osoba dorosła. Materiał pochodzi z naszego podręcznika „Przewodnik obywatelski. Wiedza o społeczeństwie w liceum i technikum – zakres podstawowy. Część 2” (wyd. 2020), można go wykorzystywać na zajęciach.
Wybrane polityki publiczne RP
Podczas lekcji uczniowie i uczennice dowiadują się, jakie ubezpieczenia społeczne funkcjonują w Polsce. Skąd biorą się emerytury? Na czym polega prowadzenie polityki publicznej w wybranym obszarze? Zastanawiają się, jak wyglądałoby życie w Polsce, gdyby zlikwidować system ubezpieczeń społecznych oraz na czym powinna się opierać przemyślana polityka migracyjna, czyli zachęcanie obcokrajowców do osiedlania się w danym kraju. Poza tym rozmawiają o tym, co to jest wykluczenie społeczne i jak można mu przeciwdziałać. Materiał pochodzi z naszego podręcznika „Przewodnik obywatelski. Wiedza o społeczeństwie w liceum i technikum – zakres podstawowy. Część 1” (wyd. 2019), można go wykorzystywać na zajęciach.
Wspólna Europa – wartości i prawa
Unia Europejska jest związkiem państw, które część swoich suwerennych uprawnień przekazały ponadnarodowym instytucjom, część zachowały dla siebie, a w części uzgadniają swoją politykę w porozumieniu z innymi krajami członkowskimi. Uczniowie i uczennice na pierwszej lekcji o Unii Europejskiej poznają genezę jej powstania oraz przyglądają się procesowi integracji europejskiej (traktaty rzymskie, traktaty z Maastricht, Amsterdamu, Nicei i Lizbony). Dowiadują się też, jak są realizowane w UE zasady pomocniczości i solidarności. Mają też okazję przyjrzeć się prawu wspólnotowemu oraz zastanowić się, jaki stosunek do integracji mają euroentuzjaści i eurosceptycy. Materiał pochodzi z naszego podręcznika „Przewodnik obywatelski. Wiedza o społeczeństwie w liceum i technikum – zakres podstawowy. Część 2” (wyd. 2020), można go wykorzystywać na zajęciach.
Autorzy:
Andrzej Waśkiewicz, Tomasz Merta, Łukasz Pawłowski, Dagmara Woźniakowska-Fajst, Witold Klaus, Alicja Pacewicz
