Ocenianie kształtujące w programie Szkoła ucząca się

Informacje o materiale

Autor/-ka: Janina Stojak

Data dodania: 08.10.2021

Grupa docelowa: Nauczyciele przedmiotowi, Dyrektorzy

Artykuł

Ocenianie kształtujące w działalności Centrum Edukacji Obywatelskiej i w sztandarowym jego programie Szkoła Ucząca Się ma już 20 lat. W ciągu tych dwóch dekad nasze myślenie
o ocenianiu kształtującym ewoluowało, zmieniało się pojmowanie roli i funkcji oceniania kształtującego w kontekście programu. Przeobrażenia te wynikały z rozwoju naszej organizacji, z doświadczeń będących udziałem naszym i szkół z którymi współpracowaliśmy oraz z uważnych analiz polskich i światowych badań z dziedziny interwencji w edukacji.

Edukacyjna ciekawostka

Na początku ocenianie kształtujące pojawiło się jako światowy kierunek w rozwoju szkół, pewna  ciekawostka „z importu”. Przystosowanie myślenia o ocenianiu kształtującym do polskiej rzeczywistości i warunków spowodowało, że ocenianie kształtujące zaczęliśmy traktować w kategoriach metod pracy nauczycieli i nauczycielek. Rozumiane było jako zasób elementów wprowadzanych do pracy nauczycielskiej, dotyczących przede wszystkim odmiennego niż dotychczasowy, sposobu oceniania postępów uczniów i uczennic. Miało na celu pomaganie uczniom w uczeniu się i było ofertą głównie dla pojedynczych nauczycieli.

Filozofia oceniania pomagająca się uczyć

Dalsza ewolucja wynikająca z dojrzewania w myśleniu
o procesach nauczania i uczenia się oraz z doświadczeń szkół przyczyniła się do przekształcenia oceniania kształtującego w rodzaj filozofii oceniania pomagającego się uczyć, opartego na budowaniu relacji pomiędzy aktorami procesów szkolnych. Ta propozycja kierowana była dla całych rad pedagogicznych.

Całościowa koncepcja szkoły

Kolejne zmiany w pojmowaniu roli oceniania kształtującego doprowadziły do takiego efektu, jaki mamy w chwili obecnej, czyli postrzeganiu oceniania kształtującego jako całościowej koncepcji pracy szkoły, przenikającej całokształt szkolnych procesów. Jest rozumiane jako kultura pracy szkoły,  sposób kształtowania (planowania i realizowania) działań i pomysł na pracę nauczycieli i nauczycielek (będący obszarem szczególnej uwagi dyrektora szkoły).

Nazwa ocenianie kształtujące (z ang. formative assesment) kojarzona powszechnie ze sposobem oceniania, z oceną opisową, z brakiem ocen, oceną formatywną, czy czasami (słusznie) z informacją zwrotną obiecuje głównie rozważania
i działania dotyczące oceniania, właśnie.

Ocenianie kształtujące jako filozofia edukacyjna

W kontekście programu Szkoła Ucząca Się OK daje dużo więcej niż obiecuje nazwa, jest bowiem czymś znacząco szerszym i ambitniejszym niż tylko sposób oceniania.

Ocenianie kształtujące jest istotą programu Szkoła Ucząca Się, fundamentem, na którym budowane jest know-how całego programu.

Jednak w odróżnieniu od literalnego pojmowania „know-how” ocenianie kształtujące nie jest traktowane jako wiedza poufna. Przeciwnie, dzielenie się doświadczeniami, dobrymi praktykami i upowszechnianie takiej koncepcji pracy w szkole traktowane jest jako misja programu.

OK jest koncepcją prowadzenia i ciągłego doskonalenia procesów uczenia się i nauczania w szkole zmierzającą do tego, by ich wynikiem były wartościowe, szkolne doświadczenia uczniów i uczennic.

Filary oceniania kształtującego

Koncepcja OK opiera się na kilku filarach:

  1. Relacje pomiędzy aktorami procesów uczenia się i nauczania (nauczyciele i nauczycieli, uczennice i uczniowie, rodzice) oparte na wzajemnym szacunku, uczciwości i zaufaniu.
  2. Dialog pomiędzy partnerami (uczniami/uczennicami i nauczycielami/nauczycielkami
    w procesie uczenia i nauczania oparty na jasnych zasadach współdziałania i przejrzystej komunikacji.
  3. Akceptacja różnorodności i traktowanie jej w edukacji jako wartości.
  4. Uczenie się wzajemne od siebie dzięki rozwijaniu współpracy i eliminowaniu rywalizacji, wyścigu i konkurowania.

 

Podobne materiały

Artykuł

Open Space jako metoda partycypacji w szkole

Open space (otwarta przestrzeń, dalej w skrócie - OS) to popularna metoda prowadzeniadebat/konferencji, która bazuje na bardzo
Zobacz
Dobra praktyka

1Planet4All – Razem dla klimatu! – dobre praktyki

Dobre przykłady projektów młodzieżowych poświęconych zmianie klimatu.
Zobacz
Publikacja

FAQ: Formalno-prawne aspekty wolontariatu szkolnego

Formalno-prawne aspekty wolontariatu szkolnego w pytaniach i odpowiedziach.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Nuna i Natasza – dwie historie, jedna godność....

Scenariusz służy budowaniu empatii, refleksji nad postrzeganiem uchodźców i uporządkowaniu pojęć w kontekście migracji .
Zobacz
Dobra praktyka

Dobra praktyka z programu „Globalna szkoła. Razem dla...

Zobacz
Audio

Dialogues on transition – podcasts in english

Podcasty na temat transformacji ustrojowej po angielsku.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Zrozumieć transformację- scenariusz zajęć

Scenariusz zajęć o transformacji ustrojowej.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Why do people move?/ Dlaczego ludzie się przemieszczają?

Na zajęciach języka angielskiego uczniowie i uczennice dowiedzą się, czym jest migracja oraz poznają fakty na jej
Zobacz
Gra Edukacyjna

Jak stawiasz granice? Sprawdź się

Bezpłatne, interaktywne ćwiczenie dla uczniów. Wprowadza temat stawiania granic, asertywności oraz agresji w rozmowie na tematy polityczne.
Zobacz
Gra Edukacyjna

Jak działa na Ciebie polityka? Sprawdź się.

"Bezpłatne, interaktywne ćwiczenie dla uczniów. Wprowadza temat wartości,emocji, przekonań i różnic w debacie publicznej."
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Dlaczego dźwięk może boleć? Na podstawie książki Joanny...

Scenariusz lekcji do książki Szkoła na Dobrej, uwrażliwiający dzieci na potrzeby innych.
Zobacz
Publikacja

Przewodnik Szkoły na Dobrej

Publikacja zawiera dziewięć wyzwań, z którymi mierzycie się w swoich szkołach oraz zaproponowane do nich inspiracje i
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY