Ocenianie kształtujące w programie Szkoła ucząca się

Informacje o materiale

Autor/-ka: Janina Stojak

Data dodania: 08.10.2021

Grupa docelowa: Nauczyciele przedmiotowi, Dyrektorzy

Artykuł

Ocenianie kształtujące w działalności Centrum Edukacji Obywatelskiej i w sztandarowym jego programie Szkoła Ucząca Się ma już 20 lat. W ciągu tych dwóch dekad nasze myślenie
o ocenianiu kształtującym ewoluowało, zmieniało się pojmowanie roli i funkcji oceniania kształtującego w kontekście programu. Przeobrażenia te wynikały z rozwoju naszej organizacji, z doświadczeń będących udziałem naszym i szkół z którymi współpracowaliśmy oraz z uważnych analiz polskich i światowych badań z dziedziny interwencji w edukacji.

Edukacyjna ciekawostka

Na początku ocenianie kształtujące pojawiło się jako światowy kierunek w rozwoju szkół, pewna  ciekawostka „z importu”. Przystosowanie myślenia o ocenianiu kształtującym do polskiej rzeczywistości i warunków spowodowało, że ocenianie kształtujące zaczęliśmy traktować w kategoriach metod pracy nauczycieli i nauczycielek. Rozumiane było jako zasób elementów wprowadzanych do pracy nauczycielskiej, dotyczących przede wszystkim odmiennego niż dotychczasowy, sposobu oceniania postępów uczniów i uczennic. Miało na celu pomaganie uczniom w uczeniu się i było ofertą głównie dla pojedynczych nauczycieli.

Filozofia oceniania pomagająca się uczyć

Dalsza ewolucja wynikająca z dojrzewania w myśleniu
o procesach nauczania i uczenia się oraz z doświadczeń szkół przyczyniła się do przekształcenia oceniania kształtującego w rodzaj filozofii oceniania pomagającego się uczyć, opartego na budowaniu relacji pomiędzy aktorami procesów szkolnych. Ta propozycja kierowana była dla całych rad pedagogicznych.

Całościowa koncepcja szkoły

Kolejne zmiany w pojmowaniu roli oceniania kształtującego doprowadziły do takiego efektu, jaki mamy w chwili obecnej, czyli postrzeganiu oceniania kształtującego jako całościowej koncepcji pracy szkoły, przenikającej całokształt szkolnych procesów. Jest rozumiane jako kultura pracy szkoły,  sposób kształtowania (planowania i realizowania) działań i pomysł na pracę nauczycieli i nauczycielek (będący obszarem szczególnej uwagi dyrektora szkoły).

Nazwa ocenianie kształtujące (z ang. formative assesment) kojarzona powszechnie ze sposobem oceniania, z oceną opisową, z brakiem ocen, oceną formatywną, czy czasami (słusznie) z informacją zwrotną obiecuje głównie rozważania
i działania dotyczące oceniania, właśnie.

Ocenianie kształtujące jako filozofia edukacyjna

W kontekście programu Szkoła Ucząca Się OK daje dużo więcej niż obiecuje nazwa, jest bowiem czymś znacząco szerszym i ambitniejszym niż tylko sposób oceniania.

Ocenianie kształtujące jest istotą programu Szkoła Ucząca Się, fundamentem, na którym budowane jest know-how całego programu.

Jednak w odróżnieniu od literalnego pojmowania „know-how” ocenianie kształtujące nie jest traktowane jako wiedza poufna. Przeciwnie, dzielenie się doświadczeniami, dobrymi praktykami i upowszechnianie takiej koncepcji pracy w szkole traktowane jest jako misja programu.

OK jest koncepcją prowadzenia i ciągłego doskonalenia procesów uczenia się i nauczania w szkole zmierzającą do tego, by ich wynikiem były wartościowe, szkolne doświadczenia uczniów i uczennic.

Filary oceniania kształtującego

Koncepcja OK opiera się na kilku filarach:

  1. Relacje pomiędzy aktorami procesów uczenia się i nauczania (nauczyciele i nauczycieli, uczennice i uczniowie, rodzice) oparte na wzajemnym szacunku, uczciwości i zaufaniu.
  2. Dialog pomiędzy partnerami (uczniami/uczennicami i nauczycielami/nauczycielkami
    w procesie uczenia i nauczania oparty na jasnych zasadach współdziałania i przejrzystej komunikacji.
  3. Akceptacja różnorodności i traktowanie jej w edukacji jako wartości.
  4. Uczenie się wzajemne od siebie dzięki rozwijaniu współpracy i eliminowaniu rywalizacji, wyścigu i konkurowania.

 

Podobne materiały

Film lub webinarium

Webinarium Środowisko przyrodnicze lokalnie

Zapraszamy do obejrzenia webinarium, podczas którego porozmawiamy o globalnych wyzwaniach środowiskowych i możliwościach lokalnych działań.
Zobacz
Film lub webinarium

O budowaniu sieci wsparcia dla nauczycieli

Zobacz
Artykuł

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna dla ukraińskich uczniów w szkołach

W niniejszym materiale zawarto podpowiedzi, w jaki sposób prowadzić rozpoznawanie potrzeb i możliwości uczniów ukraińskich.
Zobacz
Artykuł

Jak przyjmować w szkole nowych uczniów? 6 najważniejszych...

Materiał  skierowany jest do dyrektorów szkół, którzy mierzą się z nadal trwającym napływem uczniów z Ukrainy.
Zobacz
Film lub webinarium

Ocenianie, które pomaga w nauczaniu i uczeniu się....

Sposób oceniania wywołuje gorące dyskusje z rodzicami i wewnątrz rady pedagogicznej. Podjęcie tej rozmowy jest pierwszym krokiem
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Równość płci na świecie. Scenariusz

Scenariusz ma na celu zachęcanie dziewcząt do podejmowania wyzwań w ramach nauki przedmiotów ścisłych i przyrodniczych.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Co zrobić, by projekt cały czas trwał? Ćwiczenia

Niniejszy materiał ma pomóc w realizacji projektu młodzieżowego i utrzymaniu motywacji młodzieży przy realizacji wyznaczonych celów.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Projekt osadzony lokalnie. Ćwiczenia

Niniejszy materiał ma pomóc w realizacji projektu młodzieżowego i znalezieniu lokalnych sojuszników. Poznasz sposoby realizacji projektu w
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Krytyczna postawa wobec mediów. Ćwiczenia

Materiał ma pomóc w realizacji projektu młodzieżowego i wzmacniania wiedzy na temat aktualnych wyzwań. Poznasz metody weryfikacji
Zobacz
Publikacja

Jak uczyć o klimacie? Praktyczny przewodnik po rzetelnej...

Jak uczyć o klimacie? Praktyczny przewodnik po rzetelnej edukacji klimatycznej
Zobacz
Gra

Włącz szkołę dla klas 1-3

Scenariusz i gra dla klas 1-3 o wolontariacie i organizacjach społecznych. Kim jest wolontariusz, co robią organizacje
Zobacz
Artykuł

Krytyczne myślenie a ochrona środowiska – na co...

Artykuł porusza kwestie krytycznego myślenia w ochronie środowiska wokół takich zagadnień jak: segregacja odpadów, transport oraz fast
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY