Film „Zatruty ogień”

Czas: 27 min

Rok produkcji: 2008

Tematyka:

• degradacja środowiska
• społeczna odpowiedzialność biznesu
• handel międzynarodowy
• zasoby naturalne

Film nakręcony przez nigeryjskich aktywistów w ramach projektu medialnego Environmental Rights Action. Początkowo zbierany materiał był kręcony jako „wideo świadectwa” swego rodzaju zeznania świadków, które zebrane w całość miały być opublikowane w Internecie. Z czasem projekt ewaluaował i powstał film o jednym z najbardziej jaskrawych przypadków nieodpowiedzialnego prowadzenia interesów przez międzynarodowe korporacje w krajach globalnego Południa.

Delta Nigru to ósmy co do wielkości wydobycia region produkujący ropę. Tysiące kilometrów rur, którymi płynie ropa przecinają ziemię która od wieków należała i zapewniała byt jej mieszkańcom. Od czasu przybycia pierwszych firm wydobywających ropę minęło 50 lat. w tym czasie region znalazł się w niechlubnej czołówce najbardziej zanieczyszczonych miejsc na świecie ( raport WWF).  W wyniku wycieków ropy z nieszczelnych instalacji, oraz nielegalnego spalania gazu tysiące hektarów ziemi (w tym ziemi rolnej, są zatrute nielegalne spalany gaz tworzy śmiertelną mieszankę toksyn które powodują opady kwaśnych deszczy, które niszczą zbiory i powodują głód.

Przez lata społeczności rybaków i rolników żyjących w delcie rzeki Niger cierpią z powodu częstych wycieków ropy z niezabezpieczonych odwiertów i spalania gazu wydobywającego się podczas eksploatacji złóż ropy, które zanieczyszczają ziemię, wodę oraz prowadzą do ginięcia gatunków zwierząt i roślin oraz poważnych chorób u ludzi. Co gorsza protesty mieszkańców są krwawo tłumione przez paramilitarne bojówki opłacane przez korporacje naftowe , brak jest jakichkolwiek kroków zmierzających do kompensaty strat. Napływ broni, bierny rząd, przemoc wspierająca proceder wydobycia na równi z ropą zatruwają życie rdzennym mieszkańcom. Wielu z nich straciło życie w walce o sprawiedliwość i prawo do godnego życia.

Film pokazuje grupę Nigeryjczyków z grupy Ogoni, którzy postanawiają skierować sprawę do sądu.

(opracowane na podstawie informacji ze strony Poison Fire)
Przykładowe pytania do dyskusji:

• Czy zgadzasz się ze stanowiskiem przedstawiciela firmy Shell, który twierdzi że kompensatą za utratę zdrowia, zbiorów i zatrucie ziemi powodowaną przez wydobycie ropy powinien zająć się rząd Nigerii? Dlaczego?
• Na jakie przesłanki powołuje się grupa nigeryjskich prawników uznając spalanie gazu za nielegalne kierując sprawę do sądu? Czy są one skuteczne?
• Co sądzisz o kampanii prowadzonej przez aktywistów z filmu, pomyśle egzekwowania swoich praw przed sądem, na spotkaniu udziałowców firmy w Amsterdamie?  Dlaczego?
• Jak to możliwe, że mieszkając w regionie najbogatszym w ropę, surowca której ceny z dnia na dzień idą w górę mieszkańcy Delty Nigru cierpią głód, choroby i skrajną nędzę. Czy to jest twoim zdaniem w porządku?
• Na czym polega przekleństwo zasobów? Wyjaśnij na podstawie przykładu z filmu.
• Film „Zatruty ogień” powstał parę lat temu, jak myślisz czy firma Shell uznała wyrok sądu w Nigerii?
• Jaki jest nasz związek z warunkami wydobycia ropy naftowej w Nigerii? Czy i jakie działania można by podjąć by wesprzeć nigeryjskich aktywistów w tym temacie?
• Co oznacza dla Ciebie termin społecznej odpowiedzialności biznesu (ang. CSR), do czego powinien zobowiązywać CSR?
• Jak wygląda społeczna odpowiedzialność firm w Polsce i zagranicą?

Dowiedz się więcej:

• Strona organizacji Friends of the Earth International, do której filii należy Iffy – bohaterka i narratorka filmu (j.angielski)
• Artykuł Piotra Bielskiego – „Przekleństwo zasobów”
• Petycja Amnesty International „Shell musi zapłacić miliard USD, aby oczyścić Deltę Nigru”
• „Delta Nigru: Przemysł naftowy przyniósł biedę i zanieczyszczenie”, raport Amnesty International dotyczący sytuacji w Delcie Nigru
• Artykuł na portalu MarketWatch dotyczący skargi Amnesty International i Friends of the Earth International na Shell na łamanie standardów CSR wyznaczonych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) (j.angielski)
• Oficjalna strona koncernu Shell w Nigerii (j.angielski)
• „Delta Nigru: paradoks obfitości”, prezentacja podsumowująca wątki poruszane w filmie
• „Will Shell payout change Nigeria Delta?”, artykuł z serwisu BBC z chronologią wydarzeń dotyczących operacji koncern Shell w Ogoniland (j.angielski)
• Oil Change, serwis w całości poświęcony ekonomicznym, politycznym i społecznym aspektom wydobycia ropy, można tu znaleźć wiele ciekawych kampanii tematycznych (j.angielski)