Kategoria: Artykuł

Jak wzmacniać równość płci?

13/07/2020

Statystyki pokazują, że coraz więcej dziewcząt decyduje się na podjęcie studiów technicznych i inżynierskich. W Polsce odnotowano wzrost o ok. 6 punktów procentowych – z 31% na 37% – w ciągu ostatnich 10 lat (Fundacja Edukacyjna Perspektywy Kobiety na politechnikach 2019, www.dziewczynynapolitechniki.pl/pdfy/raport-kobiety-na-politechnikach2019.pdf). Mimo to kobiety wciąż w znacznie mniejszym stopniu niż mężczyźni są reprezentowane w naukach ścisłych i kierunkach STEM (ang. Science, Technology, Engineering, Mathematics, ‘nauka, technologia, inżynieria, matematyka’), zarówno na uczelniach wyższych, jak i rynku pracy. Skąd wciąż biorą się te dysproporcje i jaką rolę ma w tej kwestii do odegrania szkoła? Zapraszamy do zapoznania się z praktycznymi wskazówkami, jak można dbać o równość płci w placówce oświatowej i jak wzmacniać dziewczyny oraz rozbudzać u nich zainteresowanie naukami ścisłymi i przyrodniczymi.

Wyzwania społeczne

Kobiety stanowią ponad połowę społeczeństwa, a ich brak w życiu publicznym, w sferze politycznej czy gospodarczej, to nie tylko kwestia naruszania praw człowieka, ograniczania możliwości indywidualnego rozwoju czy stabilnego zatrudnienia i otrzymywania wynagrodzenia na równi z mężczyznami. To również pozbawianie możliwości wpływu, podejmowania decyzji i szukania rozwiązań, także dla wyzwań, które stoją obecnie przed ludzkością. Niewykorzystanie tego potencjału jest stratą dla wszystkich. Aby osiągnąć ONZ-owskie Cele Zrównoważonego Rozwoju (www.un.org.pl), utrzymać demokrację i wzmocnić społeczeństwo obywatelskie, należy uwzględnić siłę, głos i perspektywy całej populacji, nie tylko jej połowy.

Nie bez znaczenia jest kwestia rozwoju gospodarki opartej na wiedzy – już teraz w Polsce brakuje ok. 50 tys. osób w sektorze IT, a w perspektywie najbliższego roku w Europie będzie brakowało ich około miliona. Przed kobietami coraz bardziej otwierają się perspektywy zawodowe w tych sektorach, w których nauki ścisłe, przyrodnicze i nowe technologie stanowią klucz do sukcesu.

Jednocześnie wciąż mamy do czynienia z pojęciem feminizacji ubóstwa (to kobiety stanowią znaczną większość osób ubogich na świecie, poważniej odczuwają konsekwencje ubóstwa oraz procesów, które są z nim związane, np. zmiany klimatu), a szklany sufit, czyli ograniczenia w dostępie kobiet do wysokich pozycji politycznych i stanowisk kierowniczych, nadal dla wielu stanowi barierę trudną do pokonania. Jakie mechanizmy za tym stoją i czy szkoła potrafi sprostać temu wyzwaniu?

Niewidoczny problem

Liczne raporty, m.in. Wielka nieobecna – o edukacji antydyskryminacyjnej w systemie edukacji formalnej w Polsce Towarzystwa Edukacji Antydyskryminacyjnej, a także opracowania, np. Kwestia płci w nowych podstawach programowych i wybranych podręcznikach szkolnych Instytutu Spraw Publicznych (B. Łaciak, M. Druciarek, 2018, www.isp.org.pl/pl/publikacje/kwestia-plci-w-nowych-podstawach-programowych-i-wybranych-podrecznikach-szkolnych), wskazują jednoznacznie, że kwestia równości płci, w tym dyskryminacji ze względu na nią, nie jest w zasadzie poruszana w ramach systemu edukacji formalnej. Podręczniki często podtrzymują stereotypowe wzorce oraz role społeczne kobiet i mężczyzn, podstawy programowe kształcenia ogólnego milczą na temat edukacji antydyskryminacyjnej, a system kształcenia i doskonalenia nauczycieli w Polsce nie wymaga od nich kompetencji w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji w szkole. Kwestia płci staje się tym samym niewidzialna, a wyzwania związane z wyrównywaniem różnic trudne do pokonania – zarówno na lekcji, jak i w przestrzeni szkolnej.

W Centrum Edukacji Obywatelskiej w ramach programu edukacyjnego Równe/Różne. Wspieranie równości płci w szkołach (ang. Expanding Gender Equality Charter Mark) przeprowadziłyśmy kilkanaście wywiadów na temat wspierania przez szkołę równości płci oraz wyrównywania szans edukacyjnych dziewczyn i chłopców. Rozmawiałyśmy z nauczycielkami i nauczycielami, dyrektorkami szkół podstawowych oraz ekspertami i ekspertkami, którzy zajmują się równością w edukacji. Pytałyśmy o różne obszary, poczynając od polityki zatrudnienia, poprzez przestrzeń szkolną, ofertę zajęć dodatkowych, oficjalną komunikację, wyniki w nauce i wybory przedmiotowe, zwyczaje i tradycje, po wsparcie dla uczniów i uczennic LGBT oraz postępowanie w razie przemocy ze względu na płeć. Kwestionariusz w formie testu do autoewaluacji dostępny jest na stronie https://szkolatolerancji.ceo.org.pl/rowno-rozne/materialy/krok-1-zrob-test-na-rownosc.

Podczas rozmów z dyrekcją oraz nauczycielami i nauczycielkami o (nie)równości płci w szkole, zazwyczaj miałyśmy okazję usłyszeć: „u nas nie ma tego problemu”, „wszyscy uczniowie mają równy dostęp i mogą robić, co chcą. Pojawiały się też opinie, że owszem, może są pewne obszary nierówności (np. nie każdy korzysta z infrastruktury czy oferty dodatkowej, oceny są różne w zależności od płci), ale wynika to wyłącznie z woli (lub jej braku) samych uczniów lub uczennic, a i szkoła nie ma nic do tego. Po prostu „tak już jest” i „dziewczyny tego nie chcą”.

Szkolne podejście

Tego typu odpowiedzi powielają jeden z licznych stereotypów dotyczących płci, który z góry przypisuje dziewczynom większe predyspozycje i chęci do uczenia się przedmiotów humanistycznych, artystycznych, a chłopcom – ścisłych czy przyrodniczych. Według raportu sieci Eurydice Różnice w wynikach nauczania a płeć uczniów: Obecna sytuacja i działania podejmowane w Europie (2009) sposób, w jaki postrzegają uczniów i uczennice ich nauczyciele i nauczycielki,, stanowi kluczowy element równego traktowania w szkole i przekłada się na doświadczenie szkolne młodzieży, które może zaważyć na jej późniejszym wyborze ścieżki kariery.

Jednocześnie eksperci podkreślają, że choć dziewczęta i chłopcy osiągają w większości państw podobne wyniki np. w nauczaniu matematyki (w czwartym i ósmym roku nauki), to dziewczęta mają często niższą samoocenę w kontekście przedmiotów ścisłych, a ich wyniki wraz z dojrzewaniem obniżają się w kolejnych latach edukacji i demotywują do dalszych starań. Choć pozornie obie płcie mają równe szanse i możliwości, narzucane im w procesie socjalizacji role społeczne – co komu wolno, co u kogo doceniamy itp. – oraz komunikaty nie wprost, np. poprzez treści zawarte w podręcznikach szkolnych prezentujące sylwetki naukowców czy bohaterów (mężczyzn), utrwalają powielany system przekonań i norm społecznych.

Z prowadzonych przez nas rozmów wynika, że zazwyczaj w szkołach brakuje refleksji choćby na temat tego, jak formułowane i do kogo skierowane są ogłoszenia o pracę (np. „szukamy sprzątaczki”, a nie „osób sprzątających”), kto faktycznie korzysta z przestrzeni szkolnej (boiska sportowego itd.), do kogo skierowana jest oferta zajęć dodatkowych i kto na nie uczęszcza (m.in. kółka programowania czy zajęcia plastyczne). Rzadko pojawia się pytanie, czy tradycje i zwyczaje szkolne na pewno nie reprodukują stereotypów płciowych. Spotykałyśmy się z brakiem świadomości, do kogo szkoła kieruje swoje przekazy w oficjalnej komunikacji oraz czym jest język równościowy, wrażliwy na płeć. Niewiele osób zwraca uwagę, jaka perspektywa dominuje w podręcznikach (np. historia jako domena „wielkich mężczyzn”, nauki ścisłe jako domena „wielkich naukowców”) oraz jakie modele męskości i kobiecości prezentują lektury szkolne. Trudno dostrzegalny jest związek między płcią a osiąganiem lepszych wyników w przedmiotach humanistycznych czy ścisłych i co wpływa na te różnice – szkoły generalnie nie prowadzą takich statystyk.

Raport It’s Different for Girls. The influence of schools Institute of Physics (2011), organizacji zrzeszającej fizyków pracujących w Wielkiej Brytanii oraz Irlandii, wymienia trzy czynniki mające największy wpływ na podejście uczniów i uczennic do fizyki:

  • samoocena – postrzeganie swojej osoby w odniesieniu do przedmiotu;
  • sposób doświadczenia fizyki w szkole;
  • relacja ucznia z nauczycielem – stopień wsparcia, jaki uzyskuje uczeń od nauczyciela fizyki.

Z raportu wynika także, że w szkołach, które odnotowują sukcesy w zakresie angażowania dziewcząt w nauki ścisłe i przyrodnicze, podejmowane są długofalowe interwencje edukacyjne uwzględniające kwestię równości płci. Praca pojedynczego nauczyciela czy nauczycielki jest ważna, ale skuteczne działania oznaczają konieczność zmiany systemowej, wpływającej na kulturę pracy całej szkoły. Od czego zacząć?

Autorefleksja

Warto przyjrzeć się swoim nawykom, poobserwować swoje (i innych) reakcje oraz zachowania w wybranych sytuacjach, aby zorientować się, w jakim stopniu refleksja nad kwestią płci jest obecna w życiu naszym i szkoły. Zachęcamy do wypełnienia testu do autoewaluacji: https://rejestracja.ceo.org.pl/content/standard-edukacji-na-rzecz-rownosci-plci, a także zapoznania się z podręcznikiem pomagającym wprowadzać wysokie standardy na rzecz równości płci w szkołach: https://szkolatolerancji.ceo.org.pl/rowno-rozne/materialy/krok-2-jak-wprowadzac-standardy-rownosci-plci-w-szkole.

Można skorzystać z dostępnych narzędzi, które prezentujemy w dalszej części artykułu, a do rozmowy podsumowującej wnioski zaprosić większe grono nauczycieli. i nauczycielek.

Pytania do autorefleksji (J. Frydrych, Przewodnik merytoryczny dla nauczycielki i nauczyciela, 2018, https://globalna.ceo.org.pl/publikacje/przewodnik-merytoryczny-dla-nauczycielki-i-nauczyciela-wzor-na-scisle):

  • Jak zwracam się do chłopców, a jak do dziewcząt?
  • Czy nie traktuję uczennic bardziej protekcjonalnie i/lub pobłażliwie?
  • Czy pozwalam sobie na żarty związane z płcią uczennic lub uczniów?
  • Jakie komentarze, opinie, komplementy etc. kieruję do chłopców, a jakie do dziewcząt?
  • Na jakie zachowania przyzwalam chłopcom, a na jakie dziewczętom?
  • Jak oceniam uczniów i uczennice o podobnych zainteresowaniach i umiejętnościach w zależności od ich płci? Jak formułuję (głośno lub w myślach) te oceny?
  • Jakie przykłady lub zadania daję uczennicom, a jakie uczniom?
  • Czego oczekuję od uczniów, a czego od uczennic (np. podejmowania się określonych zadań)? Jakie wymagania stawiam jednym, a jakie drugim?
  • Jakie obowiązki powierzam chłopcom, a jakie dziewczynom (np. sprzątanie sali po lekcjach, noszenie ciężkich sprzętów)?
  • Ile czasu (np. na tłumaczenie zadania) poświęcam chłopcom, a ile dziewczętom?
  • Ile czasu na mojej lekcji zabierają wypowiedzi dziewcząt, a ile chłopców?

„Nie” dla stereotypów

Ta kwestia dotyczy całej społeczności szkolnej i oznacza głęboką pracę na postawach – rozumienia stereotypów dotyczących płci (a także innych przesłanek dyskryminacji), umiejętności ich rozpoznawania i reagowania na nie. Gdy słyszymy seksistowski komentarz, np. dotyczący predyspozycji dziewcząt do nauk ścisłych, wyraźmy swoją niezgodę na używanie takiego języka w przestrzeni publicznej lub w naszej obecności, pokażmy, że jest to zachowanie dyskryminujące, naruszające godność drugiej osoby. Możemy odwołać się do wyników badań i raportów (także z tego artykułu) i podkreślić, iż rozwijanie zainteresowań i zdobywanie wiedzy dostępne są dla każdej osoby, niezależnie od płci.

Proponujemy przeprowadzenie z uczniami i uczennicami ćwiczenia Pomyśl o przyszłości bez stereotypów (http://rybitwa.ddns.net/wp-content/uploads/2020/04/Pomyśl-o-przeszłości-bez-stereotypow.pdf), a dla nauczycieli i nauczycielek zorganizowanie szkolenia z zakresu edukacji antydyskryminacyjnej, włączającej, równościowej. Warto też śledzić publikacje wydawane przez instytucje specjalizujące się w tej tematyce, np.:

Baza organizacji dostępna jest także na stronie: https://rownosc.info/org_bank/list.

Kobiece wzorce

Zwróćmy uwagę na to, jakie role pełnią dziewczyny i chłopcy w klasie oraz szkole, i unikajmy stereotypowego przypisywania ról w grupie. Ważne jest, aby zadbać o różnorodne zadania dla obu płci, a dziewczynom zlecać również działania z zakresu wsparcia technicznego, przypisywać role liderskie, doceniać zaangażowanie. Kluczowe okazuje się kierowanie bezpośrednio do dziewcząt (i analogicznie do chłopców) komunikatów zachęcających do podejmowania poszczególnych aktywności. Dużo skuteczniejsze są rekrutacje do klas o profilu ścisłym i przyrodniczym, kiedy zaproszenie formułowane jest także bezpośrednio do dziewcząt. W ten sam sposób wzrasta u nich zainteresowanie dodatkowymi zajęciami czy kołami naukowymi.

Kobiety zajmujące się nauką i polityką, zmieniające świat jak Greta Thunberg, Malala Yousafzai czy dziewczyny z Młodzieżowego Strajku Klimatycznego, to wzory do naśladowania, o których warto rozmawiać z młodzieżą i kształtować w niej poczucie sprawczości. Zachęcajmy też do diagnozowania swoich zainteresowań i predyspozycji w różnych obszarach oraz pokazywania możliwości dalszego rozwoju. Pomocny może być np. materiał Karta pracy: Uzdolnienia, kompetencje, zainteresowania (https://globalna.ceo.org.pl/scenariusze-i-gry/karta-pracy-uzdolnienia-kompetencje-zainteresowania).

Filmy o niestandardowych rolach kobiet:

Filmy i scenariusze o dziewczynach w naukach ścisłych:

STEM Klub

W realizowanym przez CEO projekcie „Wzór na ścisłe” uczniowie i uczennice odkrywają, w jaki sposób nauka i technologia mogą odpowiadać na globalne wyzwania związane np. z transportem, energią czy dostępem do wody. Badania prowadzone przez konsorcjum organizacji w ramach międzynarodowego projektu „Girls into Global STEM” (www.gigsproject.eu/) pokazują, że praktyczne przykłady zastosowania wiedzy i umiejętności znacznie zwiększają zainteresowanie dziewcząt tematem i ich zaangażowanie w znajdowanie rozwiązań.

Świetną okazją do podejmowania takich działań może być założenie w szkole STEM Klubu – przestrzeni, w której można prowadzić eksperymenty, pogłębiać wiedzę na wybrany temat i wspólnie z koleżankami i kolegami realizować własne projekty (https://globalna.ceo.org.pl/publikacje/przewodnik-stem-klub). To również szansa, by pokazywać społeczny aspekt działań podejmowanych poprzez nauki ścisłe, co stanowi dodatkowy czynnik motywujący dla dziewcząt. Polecamy zestaw scenariuszy zajęć dotyczący globalnych wyzwań: https://globalna.ceo.org.pl/biologia-matematyka-chemia-fizyka/scenariusze-i-gry/globalne-wyzwania-lokalne-rozwiazania-zbior.

Dla dociekliwych: 

Cały materiał opublikowany jest w miesięczniku Dyrektor Szkoły, nr 7 lipiec 2020 r.

Inne aktualności

Aktualności

09/08/2023
Prezentacja do warsztatów dla nauczycieli ,,Budując mosty”
Projekt „Młodzi Przedsiębiorczy. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich w szkołach branżowych’’ korzysta z dofinansowania o wartości 110 187,00 EUR otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Funduszy EOG....
czytaj więcej»
29/09/2022
Wyniki konkursu dziennikarskiego „Budujemy społeczeństwo otwarte”
Znamy już zwycięzców V edycji konkursu na projekt materiału dziennikarskiego pt. "Budujemy społeczeństwo otwarte", zorganizowanego w ramach programu „I am European: Historie i fakty o migracjach na XXI wiek” finansowanego...
czytaj więcej»
18/10/2021
Wielkanoc z CEO
Wiosna i odbywająca się w jej trakcie Wielkanoc, Dzień wody, Dzień lasów i dzień Ziemi to wspaniały moment na refleksję na temat środowiska naturalnego i naszego wpływu na nie. W...
czytaj więcej»

Zobacz inne obszary naszych działań

Angażuj
obywatelsko » Odpowiadaj
na globalne wyzwania » Otwieraj
na kulturę » Pomagaj
się uczyć » Ucz
otwartości » Wzmacniaj
odporność »

Dobre praktyki i podsumowanie kursu internetowego

26/06/2020

Pandemiczna realność, która wydawała się raczej nierealna miała wpływ na większość aspektów  życia prawie każdego z nas. Zmieniła prywatość na bardziej prywatną, odosobnioną czy wręcz  samotną lub przeciwnie – stłoczyła ludzi na małych przestrzeniach i wymagała współbycia przez długi czas bez możliwości na intymność. Wirus zmienił też nasze życie zawodowe, burząc dotychczasowy porządek
i przyzwyczajenia.

Pandemiczna realność, która wydawała się raczej nierealna miała wpływ na większość aspektów  życia prawie każdego z nas. Zmieniła prywatość na bardziej prywatną, odosobnioną czy wręcz  samotną lub przeciwnie – stłoczyła ludzi na małych przestrzeniach i wymagała współbycia przez długi czas bez możliwości na intymność. Wirus zmienił też nasze życie zawodowe, burząc dotychczasowy porządek
i przyzwyczajenia.

Dla nikogo z nas, nic nie pozostało takie samo.

Jednak praca w CEO stawia pewne wymagania. Tu nikt nie siedzi z założonymi rękami, czekając i przyglądając się, jak rozwinie się sytuacja. Tu natychmiast reaguje się na okoliczności i uwarunkowania. I przede wszystkim na potrzeby tych, z którymi współpracujemy: dyrektorów, dyrektorek, a także nauczycieli i nauczycielek.

Po pierwsze – reaguj!

Stąd decyzja o tym, że chcemy wesprzeć nauczycieli i nauczycielki w realiach edukacji zdalnej. Kursy prowadzone przez internet pojawiły się w naszej ofercie prawie dwadzieścia lat temu. Wówczas, była to jednak rzadkość w polskiej edukacji. Dziś szkolenia internetowe upowszechniły się . Myślę, że jako CEO ciągle jednak pozostajemy wyjątkowi w obszarze wsparcia mentorskiego udzielanego uczestnikom i uczestniczkom naszych kursów, jakości merytorycznej i właśnie szybkości reakcji na potrzeby.

To zobowiązuje!

Co jest ważne w działaniu?

Moje doświadczenie w organizowaniu i prowadzeniu kursów jest więc długie, ale teraz było inaczej niż zwykle. Musiało być inaczej, bo odmienne było wszystko wokół.

Po pierwsze – trzeba było działać szybko. Nikt z nas nie wiedział, ile potrwa taka sytuacja, ale nowych okoliczności doświadczaliśmy wszyscy i bardzo szybko należało przemyśleć i zmodyfikować sposób komunikowania się z uczniami i uczennicami, a także sposób nauczania i uczenia się.

Po drugie – modyfikacji wymagał też sposób komunikowania się wewnątrz CEO, w zespole organizującym kurs. Jak wszyscy musieliśmy przenieść się w całości do sieci. Wspaniale zaprocentowało tu nasze wcześniejsze doświadczenia wykorzystywania internetu do kontaktów.

Po trzecie – gdzie szukać tych, którzy ogarniają pandemiczną rzeczywistość? Naszą zasadą jest to, że pracujemy z praktykami. Ale skąd praktycy w edukacji w stu procentach prowadzonej w sieci? To przecież pierwsze takie doświadczenie w naszym życiu! Jak człowiek to sobie uświadomi, to brzmi nieprawdopodobnie. A jednak! Zaprosiliśmy więc do współpracy takie osoby, które także wdrażały się do działań w nowych warunkach. Ale, co istotne – uczyły się, poszukiwały, próbowały.

Warunki sukcesu

To był skok na głęboką wodę. Jeszcze głębiej zrobiło się, kiedy w ciągu kilku dni do kursu zgłosiło się prawie tysiąc osób! To pokazało skalę zapotrzebowania, ale także skalę zaufania. I mobilizowało, aby działać i nie zawieść.

Dziś, z perspektywy miesiąca, jaki upłynął od zakończenia kursu myślę, że strzałem w dziesiątkę było to, że postawiliśmy na praktyków, czyli osoby: nauczycielki i nauczycieli, którzy pracując w różnych placówkach zmagali się z tą samą materią.  Ci praktycy zabierali głos w webinarach i jako mentorki i mentorzy w kursie. Sprawdziła się także mieszana forma kursu: webinary przeplecione z realizowaniem przez osoby uczestniczące praktycznych zadań w pracy z uczniami, rozmowy w grupach facebookowych  i dzielenie się refleksjami z własnych doświadczeń.

Pracowało także to, że nie udawaliśmy wszechwiedzących ekspertów. Uczyliśmy się wspólnie, wspólnie stawialiśmy pytania, razem szukaliśmy odpowiedzi. Razem pozwalaliśmy sobie na błędy i solidarnie dzieliliśmy się tym, czego trzeba unikać.

Atmosfera tego przedsięwzięcia zadziwiała: życzliwość, empatia, solidarność i chęć pomagania.

Dla mnie osobiście, skala i tempo wydarzenia było wyzwaniem. Także sposób działania i oswajanie tego nowego i nieznanego. Takie własne trzęsienie ziemi. Sądzę, że każdy jednak przeżywał własne trzęsienie rzeczywistości w swojej skali i na swój sposób. Wiem dziś na pewno, że w dobrym zespole, nawet trzęsienie ziemi jest niestraszne. Kolejny warunek sukcesu!

POST FACTUM, czyli merytoryka i organizacja kursu z perspektywy zakończonego już wydarzenia  

Merytoryka kursu

Na pytanie, czy udało się osiągnąć cel, który sobie zakładaliśmy, czyli udzielenie wsparcia nauczycielom i nauczycielkom, którzy organizują uczenie się uczniów w formie zdalnej, odpowiadam twierdząco. Twierdząco odpowiadają też nauczycielki i nauczyciele biorący udział w szkoleniu, od których otrzymaliśmy informację zwrotną.

Skupiliśmy się na tym, co według nas tworzy dobre doświadczenia uczniowskie i dotknęliśmy istoty procesów uczenia się, czyli relacji, planowania zadań edukacyjnych i informacji zwrotnej dla uczniów. Zastanawialiśmy się wspólnie, jak wydobywać i realizować te najcenniejsze wątki w nowej dla nas wszystkich sytuacji. A tę nową rzeczywistość tworzyliśmy razem z osobami uczestniczącymi w kursie,  wnoszącymi swoje doświadczenia poprzez opisywanie sukcesów i prób oswajania pandemicznej edukacji.

Sądzę, że z wsłuchiwania się w potrzeby wyniknęło to, że mniej dyskutowaliśmy o tym, jak uczyć zdalnie, a więcej, jak uczyć (i uczyć się) mądrze.

Przebieg pracy i formy aktywności w kursie

  1. Podstawą nowych treści dla uczestników były 4 webinary organizowane w tygodniowych (półtoratygodniowych) odstępach. Powodzenie webinarów było niezwykłe! Ale zasłużenie, więc zachęcam do odtworzenia nagrań webinarów (nagrania publikowaliśmy na bieżąco; tu przypominam linki do nagrań tym, którzy jeszcze ich nie widzieli).

WEBINAR 1: SKUTECZNE ZDALNE NAUCZANIE I UCZENIE SIĘ –  POTRZEBY UCZNIA, NAUCZYCIELA, RODZICA

WEBINAR 2: ZADANIA EDUKACYJNE W NAUCZANIU ZDALNYM

WEBINAR 3: OCENIANIE W EDUKACJI ZDALNEJ

WEBINAR 4: EDUKACJA ONLINE W RZECZYWISTOŚCI OFFLINE? CO PO POWROCIE DO SZKOŁY?

  1. Pomiędzy webinarami trwały moduły (1-3), podczas których uczestnicy kursu pracowali w grupach na Fb. Była to przestrzeń do realizacji mini zadań nawiązujących do codziennej, nauczycielskiej praktyki edukacji zdalnej oraz do dyskusji, refleksji, dzielenia się praktykami. Zaskakujące było, jak chętnie dzielono się pomysłami i służono wzajemną pomocą. Nie było „zazdrosnego zastrzegania praw autorskich”, a współpraca i solidarność nie były pustymi sloganami.
  2. Z form aktywności w kursie sprawdziły się: udział w webinarach, korzystanie z plików w repozytorium plików w chmurze, doświadczanie poprzez wykonywanie zadań praktycznych proponowanych w kursie i dzielenie się refleksjami z doświadczeń z innymi uczestnikami kursu i mentorami.

Bardzo cieszymy się z tego, że podczas trwania kursu udało się nam (mimo, iż nie było to łatwe) zebrać obszerne zestawienie dobrych praktyk dotyczących edukacji zdalnej. Dobre praktyki dotyczą:

  1. Kształtowania i utrzymywania relacji z uczniami i uczennicami
  2. Zadań edukacyjnych w edukacji zdalnej
  3. Oceniania w edukacji zdalnej

Inne aktualności

Aktualności

09/08/2023
Prezentacja do warsztatów dla nauczycieli ,,Budując mosty”
Projekt „Młodzi Przedsiębiorczy. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich w szkołach branżowych’’ korzysta z dofinansowania o wartości 110 187,00 EUR otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Funduszy EOG....
czytaj więcej»
29/09/2022
Wyniki konkursu dziennikarskiego „Budujemy społeczeństwo otwarte”
Znamy już zwycięzców V edycji konkursu na projekt materiału dziennikarskiego pt. "Budujemy społeczeństwo otwarte", zorganizowanego w ramach programu „I am European: Historie i fakty o migracjach na XXI wiek” finansowanego...
czytaj więcej»
18/10/2021
Wielkanoc z CEO
Wiosna i odbywająca się w jej trakcie Wielkanoc, Dzień wody, Dzień lasów i dzień Ziemi to wspaniały moment na refleksję na temat środowiska naturalnego i naszego wpływu na nie. W...
czytaj więcej»

Zobacz inne obszary naszych działań

Angażuj
obywatelsko » Odpowiadaj
na globalne wyzwania » Otwieraj
na kulturę » Pomagaj
się uczyć » Ucz
otwartości » Wzmacniaj
odporność »

Jak uczyć online społeczno-emocjonalnych umiejętności?

27/05/2020

Czy powinniśmy zajmować się teraz umiejętnościami społeczno-emocjonalnymi uczniów? Czy jest to w ogóle możliwe, gdy całą energię poświęcamy nauce ujętej w programie szkolnym? Trudna sytuacja uczniów wymaga, może jak nigdy wcześniej, właśnie tych umiejętności. Kluczowe znaczenie ma umiejętność radzenia sobie z lękiem. Jeśli uczniowie czują, że nie mają kontroli nad swoją przyszłością to, czują się niepewni i to dominuje ich myślenie i nie maja przestrzeni na uczenie się. Co może zrobić nauczyciel teraz dla kształcenia u uczniów umiejętności społecznych i emocjonalnych?

6 pomysłów dla nauczycieli:

  • Zachęcanie do spojrzenia z dystansu
  • Poświęcenie czasu na rozmowę z uczniami
  • Pokazywanie, że można przyczynić się do zmniejszenia ryzyka
  • Budowanie wspólnoty
  • Ćwiczenia na własną rękę
  • Rozmowa z uczniami na temat sytuacji na świecie

Zachęcanie do spojrzenia z dystansu

Nauczyciel może zachęcać uczniów, aby przestali myśleć tylko o sobie, a zamiast tego zadawali sobie pytania typu: „Co mogę zrobić dla mojego przyjaciela, który martwi się sytuacją pandemii?”;  „Co mógłbym mu powiedzieć?”; „Czy to, co powiem pomoże mojemu przyjacielowi?”. Chodzi o to, aby uczniowie zaczęli myśleć o innych, a nie byli skupieni tylko na sobie i swoim problemie.

Poświęcenie czasu na rozmowę z uczniami

Nauczyciel może okazywać uczniom, że mu na nich zależy. Może przesyłać uczniom notatki, listy, a w czasie porannych lekcji znajdywać czas na pytanie uczniów, co się u nich dzieje. Nauczyciele młodszych uczniów często czytają im na głos książki online. W czytanych książkach odwołują się do uczuć bohaterów. Ze starszymi uczniami można omawiać życie w czasie pandemii i decyzje, jakie są podejmowane przez polityków oraz to, jak te decyzje wpływają na losy ludzi.

Pokazywanie, że można przyczynić się do zmniejszenia ryzyka

Wiadomo, że młode osoby przechodzą Covid19 łagodniej, Ale w dalszym ciągu mogą zarażać innych. Można na to uczulać uczniów, rekomendować im mycie rąk, aby nie roznosić wirusa wśród starszych osób. Propagować obywatelską postawę. Dobrze, jeśli uczniowie zrozumieją, że ich działania i wybory wpływają też na innych.

Budowanie wspólnoty

Mimo, że uczniowie są daleko od siebie, można budować poczucie wspólnoty i przynależności do społeczności klasy szkolnej. Ważne jest, aby zachować tradycje. Jeśli klasa kultywowała jakieś zwyczaje klasowe, to warto je teraz kontynuować. To daje poczucie stabilności. Warto nadal budować wspierające środowisko uczniów w wirtualnej klasie.

Można na przykład:

  • zaproponować uczniom zrobienie zdjęć w specjalnych okolicznościach (np.: wszyscy w zielonych skarpetkach) i podzielenie się zdjęciami na platformie internetowej.
  • zamieścić zdjęcia uczniów z dzieciństwa z poleceniem odgadnięcia, kto jest kto.
  • zaproponować uczniom nagrywanie filmów dla kolegów i koleżanek z klasy. Takie filmy mogą być przekazywane uczniom, którzy nie maja dostępu do internetu, np. przez telefon komórkowy. Wtedy stanowią dla nich dodatkowe wsparcie.

Do takich akcji dobrze, gdy dołączy się nauczyciel.

Ćwiczenia na własną rękę

Istnieją ćwiczenia, które uczniowie mogą wykonywać sami. Mogą na przykład wykonać proste ćwiczenia oddechowe. Odpowiednie propozycje ćwiczeń (np. takich, które są pomocne w wyrażaniu emocji) można znaleźć w Internecie i polecać uczniom linki.

Rozmowa z uczniami na temat sytuacji na świecie

Ważne są rozmowy z uczniami o tym, co dzieje się teraz na świecie, ale nie powinno się ich przytłaczać zbyt wieloma informacjami i nie powiększać ich strachu o przyszłość. Szczególnie dlatego, że nie ma sprawdzonych prognoz w sprawie przyszłości.

W sytuacji izolacji mamy o wiele mniej narzędzi radzenia sobie ze stresem. Uczniowie na pewno martwią się o przyszłość i nie ma potrzeby ich dodatkowo straszyć.

 

Inspiracja artykułem:

https://www.edweek.org/ew/articles/2020/03/30/how-to-teach-social-emotional-learning-when-students.html

Inne aktualności

Aktualności

09/08/2023
Prezentacja do warsztatów dla nauczycieli ,,Budując mosty”
Projekt „Młodzi Przedsiębiorczy. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich w szkołach branżowych’’ korzysta z dofinansowania o wartości 110 187,00 EUR otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Funduszy EOG....
czytaj więcej»
29/09/2022
Wyniki konkursu dziennikarskiego „Budujemy społeczeństwo otwarte”
Znamy już zwycięzców V edycji konkursu na projekt materiału dziennikarskiego pt. "Budujemy społeczeństwo otwarte", zorganizowanego w ramach programu „I am European: Historie i fakty o migracjach na XXI wiek” finansowanego...
czytaj więcej»
18/10/2021
Wielkanoc z CEO
Wiosna i odbywająca się w jej trakcie Wielkanoc, Dzień wody, Dzień lasów i dzień Ziemi to wspaniały moment na refleksję na temat środowiska naturalnego i naszego wpływu na nie. W...
czytaj więcej»

Zobacz inne obszary naszych działań

Angażuj
obywatelsko » Odpowiadaj
na globalne wyzwania » Otwieraj
na kulturę » Pomagaj
się uczyć » Ucz
otwartości » Wzmacniaj
odporność »

Jak uzyskać refleksję uczniowską online

22/05/2020

Uczenie się jest najbardziej efektywne, jeśli jest procesem grupowym. W wielu szkołach, przy różnych rozwiązaniach związanych ze zdalnym nauczaniem, traci się wspólnotę uczących się. Czasem może być też tak, że uczennice i uczniowie pracują w tym samym czasie na platformie internetowej, widzą się lub słyszą, ale niestety nie poddają refleksji tego, co jest sednem ich uczenia się. W szkole łatwo jest powiedzieć koledze lub koleżance o swoich sukcesach lub trudnościach, liczyć też na to, że ktoś z rówieśników przyjdzie nam z pomocą. Internet niestety rządzi się innymi prawami, co absolutnie nie oznacza, że uczniowie o tym nie rozmawiają, nie wspierają siebie.

Jednym z elementów OK zeszytu jest refleksja ucznia, którą możemy rozpatrywać na trzech poziomach:

  • czego jako uczeń się uczę?
  • czego już się nauczyłem i co mogę z tym zrobić?
  • jak się uczyłem? co mi pomagało? co utrudniało mi naukę?

Warto zadać te pytania, jeśli uczestniczymy w spotkaniu online z uczniami. Przede wszystkim warto pytać czy użyte do spotkania narzędzie pomaga się uczyć, co może zrobić nauczyciel, by efektywność uczenia się była większa.

Kalendarz refleksji

Refleksję uczniowską można też uzyskać online. Jest wiele narzędzi, które temu służą. Z klasami piątymi testowałem kalendarz refleksji. Była to kartka papieru wielkości A3 z nazwą miesiąca i rysunkiem, na której uczniowie przyklejali karteczki samoprzylepne. Na karteczkach wpisywali refleksję związaną z lekcją, czyli jak się uczyli, czego się nauczyli, co zrozumieli, co im pomagało, a co utrudniało naukę. Taki kalendarz można utworzyć wirtualnie w aplikacji padlet. Po rejestracji, która zajmuje kilka sekund, można tworzyć padlet, czyli wirtualną tablicę. W wersji bezpłatnej możesz utworzyć trzy padlety, a do dyspozycji jest klika projektów, do którychuczniowie otrzymują link. Mogą także ustawić powiadomienie o pojawieniu się nowego wpisu na tablicy. Dla klas VI założyłem padlet-półkę – każda klasa ma swoją kolumnę, w której proszę, aby uczniowie  się wpisywali.

Padlet można wykorzystać także do zbierania innych refleksji:

  • technika 3-2-1 – uczeń zapisuje 3 rzeczy, których się nauczył, 2 które chciałby poznać lepiej oraz 1 pytanie związane z tym tematem,
  • czego się uczyliśmy? co mi pomagało? co mi przeszkadzało w nauce?
  • czego się nauczyłem dziś? czego chcę się nauczyć na następnej lekcji?

To też świetne narzędzie do tworzenia linii czasu. Uczeń może po założeniu konta na padlecie stworzyć taką tablicę, na której zapisze swoje refleksje nie tylko z tego, czego się nauczył, ale także to, co przeczytał lub obejrzał i go zachwyciło. Taki padlet może udostępnić kolegom i koleżankom.

Może również służyć refleksji nie tylko związanej z uczeniem się, ale także z tym, co dotyczy samego ucznia. Np. uczeń obejrzał ciekawy film i pisze o tym na swojej linii czasu; przeczytał artykuł o grze, umieszcza ten link w padlecie. Pomimo tego, że to narzędzie internetowe to może z łatwością zbliżać ludzi do siebie.

Mapa myśli

Uczniowie mogą uzyskać refleksję   poprzez wykonanie mapy myśli. Pomocne są tu narzędzia online, które pomagają przygotować i opublikować taką mapę. Duże możliwości dają: canva.com i coggle.it oczywiście są też inne bezpłatne programy,  jednak zanim zainstaluje się program na swoim komputerze, warto przetestować tworzenie map myśli online. Mapę można wykonać też na kartce papieru, jeśli zajmuje to mniej czasu niż tworzenie mapy w Internecie.

List/kartka pocztowa

Dziś o wiele łatwiej wysłać jest list korzystając z Internetu, niż wybierając się na pocztę. Jedna z technik pozyskania refleksji opiera się na liście wysłanym do znanej osoby. Uczeń pisze list lub kartkę pocztową do osoby którą zna. Uwzględnia w treści to, czego się nauczył, co chciałby jeszcze w tym temacie wiedzieć więcej. Taki list może być wysłany do koleżanki, kolegi, rodzica, kogoś z rodziny czy nauczyciela.

Uczeń może mieć już przed lekcją jakąś wiedzę na dany temat. Można zaproponować mu technikę: W, C, N.

W – co wiemy na ten temat

C – czego chcemy się dowiedzieć

N – czego się nauczyliśmy

W zeszycie tworzy tabelkę, na początku lekcji zapisuje odpowiedzi dla W i C, na koniec lekcji uzupełnia N.

Twitter

Twitter  –  to świetne narzędzie do zapisywania refleksji, trzeba  tu nieźle się napracować, aby zmieścić się w wymaganej liczbie znaków. Takie twitty uczniowie mogą przesyłać między sobą.

Refleksja po lekcji

Nie powinniśmy zapominać o refleksji wywołanej naszymi pytaniami. Możemy je przesłać do ucznia, aby po każdej lekcji wybrał co najmniej jedno pytanie, odpowiedział na nie, odesłał nam odpowiedź. Możemy też sami zainicjować dialog, przesyłając któreś z pytań:

  • Co było dla mnie na tej lekcji najważniejsze?
  • Czego się dziś nauczyłem/nauczyłam?
  • Co mnie zaskoczyło?
  • Czego chciał(a)bym się jeszcze na ten temat dowiedzieć?
  • Jakie chciał(a)bym zadać pytanie?
  • Co było dla mnie niejasne?
  • Co mi dziś pomagało, a co utrudniało naukę?
  • Co chciał(a)bym jeszcze powtórzyć?
  • Co było dla mnie najtrudniejsze i dlaczego?

Jeśli już pracujemy z refleksją, warto zadbać, aby była ona widoczna. Możemy zachęcać uczniów, aby wysyłali ją sobie wzajemnie, umieszczali na swoich profilach społecznościowych. Każda forma pracy, narzędzie mogą być w różny sposób wykorzystane. Czasem mając dobre intencje, można nieopatrznie zrobić coś, co będzie miało skutek negatywny. Jeśli wiemy, że praca zdalna naszym uczniom stwarza problemy, lub/i zbyt dużo czasu poświęcają na pracę przy komputerze, to zaproponujmy tworzenie refleksji w zeszycie, fotografowanie jej i przesyłanie takich zdjęć. Jeśli tworzenie mapy myśli w komputerze zajmuje kilkadziesiąt minut, zaś narysowanie jej na kartce papieru to tylko kilka lub kilkanaście minut, zrezygnujemy z pracy przy komputerze. Najważniejsza jest równowaga między tym, co robimy, jak to robimy i jaki efekt w czasie osiągamy. Dla mnie refleksja ucznia to nie tylko sprawdzenie czy i jak się uczy. To przede wszystkim danie mu uwagi na to, że jego uczenie jest ważne.

 

Michał Szczepanik – nauczyciel biologii i edukacji dla bezpieczeństwa w szkole podstawowej im. G. Morcinka w Poczesnej i J. Lompy w Starczy. Trener Centrum Edukacji Obywatelskiej, asystent szkół w programie Całościowy Rozwój Szkoły. Od 20 lat pracujący w zawodzie nauczyciela, zwolennik oceniania kształtującego i skłaniania uczniów by w procesie uczenia się, jak najwięcej korzystali z siebie wzajemnie. Autor kilkunastu publikacji, które powstały m.in. w programach Akademia Uczniowska, W świat z klasą. Ekspert od OK zeszytu.

 

Inne aktualności

Aktualności

09/08/2023
Prezentacja do warsztatów dla nauczycieli ,,Budując mosty”
Projekt „Młodzi Przedsiębiorczy. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich w szkołach branżowych’’ korzysta z dofinansowania o wartości 110 187,00 EUR otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Funduszy EOG....
czytaj więcej»
29/09/2022
Wyniki konkursu dziennikarskiego „Budujemy społeczeństwo otwarte”
Znamy już zwycięzców V edycji konkursu na projekt materiału dziennikarskiego pt. "Budujemy społeczeństwo otwarte", zorganizowanego w ramach programu „I am European: Historie i fakty o migracjach na XXI wiek” finansowanego...
czytaj więcej»
18/10/2021
Wielkanoc z CEO
Wiosna i odbywająca się w jej trakcie Wielkanoc, Dzień wody, Dzień lasów i dzień Ziemi to wspaniały moment na refleksję na temat środowiska naturalnego i naszego wpływu na nie. W...
czytaj więcej»

Zobacz inne obszary naszych działań

Angażuj
obywatelsko » Odpowiadaj
na globalne wyzwania » Otwieraj
na kulturę » Pomagaj
się uczyć » Ucz
otwartości » Wzmacniaj
odporność »

Lekcje zdalne z własnym podręcznikiem

Wiele uczniów i uczennic może mieć w obecnej sytuacji problem z dostępem do komputera. Warto zatem zastanowić się, co może być alternatywą do prowadzenia zajęć online. Rozwiązaniem jest przygotowanie przez nauczyciela czy nauczycielkę własnego podręcznika, który uwzględniałby potrzeby danej klasy.

Do każdej lekcji nauczyciel może przygotować kilka zszytych kartek z treścią lekcji i z miejscami do uzupełniania przez uczniów. Treść może zawierać:

  • cele lekcji,
  • kryteria sukcesu,
  • pytanie kluczowe,
  • treści zadań i miejsce na ich rozwiązanie przez ucznia,
  • miejsce na podsumowanie (najczęściej w formie refleksji uczniowskiej),
  • zadania sprawdzające do zrobienia w domu i do samooceny,
  • odpowiedzi do zadań sprawdzających razem z odpowiedziami

Przygotowanie w tej formie lekcji zajmuje znacznie więcej czasu niż posługiwanie się tradycyjnym podręcznikiem, jednak raz przygotowana lekcja zostaje na lata, można ją modyfikować. Zaletą pisania samemu podręcznika jest to, że ograniczona jest ilość treści, bo zakładamy, że uczniowie muszą wykonać zadania podczas 45 minut i mieć w trakcie lekcji możliwość skonsultowania się z nauczycielem. Nauczyciel musi też dostosować poziom trudności lekcji do swoich uczniów, gdyż w przeciwnym razie nie podoła liczbie konsultacji z uczniami.

A jak przeprowadzić taką lekcję w formie zdalnej? Nauczyciel może wysłać lekcję do szkoły, gdzie dyżurujący pracownik szkoły odbija ją na ksero w potrzebnej uczniom liczbie. Następnie wkłada ją do koperty i zostawia przed szkołą. Ktoś z rodziny, bez potrzeby kontaktowania się z kimkolwiek, odbiera pakiet lekcji na kilka dni wraz z harmonogramem konsultacji. Konsultacja może odbyć się przez telefon

Trudniej wtedy o informację zwrotną nauczyciela, ale może ona być ustna przez telefon lub uczeń może dostarczyć swoją wypełnioną lekcję tą samą drogą, zostawiając zadania przed szkołą, skąd odbierze je nauczyciel.

MATERIAŁY DO POBRANIA

Zachęcamy do pobrania przykładowej lekcji ,,Lekcja o równaniach’’. Inspiracją były zadania przygotowane przez Dorotę Saj, matematyczkę pracującą w Szkole Podstawowej nr 10 w Siedlicach, która pracowała w poprzednim roku w zespole nauczycieli opracowującym cykl zadań dla licealistów pod tytułem ,,Po co mi to?’’ oraz w konsultacje z Hanną Mąką.

Polecamy również przygotowany przez Hannę Mąkę „Zeszyt ucznia”  do tematu „Trójkąty podobne”, który jest formą  notatki do pracy samodzielnej ucznia w edukacji zdalnej. Dzięki kolejnym pytaniom i zadaniom uczeń realizuje cel lekcji – poznaje własności trójkątów podobnych i ich praktyczne zastosowanie. To pierwsza lekcja dotycząca tego tematu, w której uczeń nabywa nowe umiejętności prowadzony trochę „za rękę”, ale doceniany i zachęcany do samodzielnego wnioskowania i rozwiązywania praktycznych problemów. Taki materiał nauczyciel może przesłać uczniowi, jeśli nie ma możliwości prowadzenia lekcji zdalnych lub uczeń z jakiś powodów w takiej lekcji nie może uczestniczyć. Materiał przeznaczony jest dla uczniów klasy pierwszej liceów lub techników. Uczeń realizujący matematykę w zakresie podstawowym, w zależności od indywidualnych możliwości potrzebuję od 1 – 1,5 godz. na realizację zaplanowanych zadań, uczniowi z klasy, w której matematyka realizowana jest na poziomie rozszerzonym zajmie to ok. 45 minut.

Inne aktualności

Aktualności

09/08/2023
Prezentacja do warsztatów dla nauczycieli ,,Budując mosty”
Projekt „Młodzi Przedsiębiorczy. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich w szkołach branżowych’’ korzysta z dofinansowania o wartości 110 187,00 EUR otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Funduszy EOG....
czytaj więcej»
29/09/2022
Wyniki konkursu dziennikarskiego „Budujemy społeczeństwo otwarte”
Znamy już zwycięzców V edycji konkursu na projekt materiału dziennikarskiego pt. "Budujemy społeczeństwo otwarte", zorganizowanego w ramach programu „I am European: Historie i fakty o migracjach na XXI wiek” finansowanego...
czytaj więcej»
18/10/2021
Wielkanoc z CEO
Wiosna i odbywająca się w jej trakcie Wielkanoc, Dzień wody, Dzień lasów i dzień Ziemi to wspaniały moment na refleksję na temat środowiska naturalnego i naszego wpływu na nie. W...
czytaj więcej»

Zobacz inne obszary naszych działań

Angażuj
obywatelsko » Odpowiadaj
na globalne wyzwania » Otwieraj
na kulturę » Pomagaj
się uczyć » Ucz
otwartości » Wzmacniaj
odporność »

Współpraca i rozmowa nauczycieli/ek o zdalnym nauczaniu

Zdalna rozmowa nauczycieli i nauczycielek na temat nauczania online, może pomóc w planowaniu pracy w nowym trybie. Kluczowa jest tu nie tylko wymiana doświadczeń, dzięki której koledzy i koleżanki uczą się wzajemnie od siebie, ale także wsparcie i poczucie wspólnoty, które umocni Was w sytuacji związanej z epidemią. Niektórzy z Was mogą pomyśleć, że taka rozmowa jest to zajęty czas, którego macie w tej chwili bardzo mało. Warto jednak spojrzeć na to z innej perspektywy – skorzystanie z tego, co osiągnęli inni, pomoże Wam zaoszczędzić sporo energii. Zapraszamy do zapoznania się z propozycją scenariusza zdalnej „Rozmowy o nauczaniu”. 

Tak, jak przy innych Rozmowach o nauczaniu, warto skontaktować się z dyrektorem i przedstawić mu propozycje spotkania. Może dyrektor zdecyduje się sam w niej uczestniczyć. Organizacja zdalnego nauczania wymaga współpracy i porozumienia nauczycieli.

Propozycja ogłoszenia, które możesz wysłać do nauczycieli Ty lub dyrektor szkoły:

Drogie koleżanki i koledzy,

Na pewno dużo czytacie na temat nauczania zdalnego i sami próbujecie się w tym odnaleźć. Nie chcę dodawać Wam więcej pracy, ale może zechcecie porozmawiać o tym, co jest ważne w zdalnym nauczaniu. Nie proponuję Wam dzielenia się narzędziami, bo o tym rozmawiamy już dużo w różnych miejscach. Moją intencją jest porozmawianie, o tym, co w tym nauczaniu zdalnym jest ważne.

Proponuję Wam przeczytanie artykułu Johna Spencera, znanego edukatora, który ma duże doświadczenie w nauczaniu zdalnym. Podczas naszego zdalnego spotkania poddamy refleksji, to o czym on pisze i zastanowimy się, co jest dla nas w tym pomocnego.

Zapraszam Was na (tu portal do spotkania z możliwością wizji) na godzinę: od …. Do…., na spotkanie wirtualne.

Już teraz przesyłam artykuł, ale proszę o powiadomienie mnie, kto z Was zdecyduje się uczestniczyć w spotkaniu, wtedy prześlę zaproszenie drogą mailową. Wysyłam też artykuł Johna Spencera w oryginale, bo ten w języku polskim jest tylko wersją skróconą.

Linki do artykułów dot. zdalnego nauczania według J. Spencera

WSKAZÓWKI JOHNA SPENCERA DO NAUCZANIA ZDALNEGO [PL]

7 BIG IDEAS AS YOU SHIFT TOWARD ONLINE TEACHING [ENG]

Scenariusz rozmowy o zdalnym nauczaniu 

Scenariusz zaplanowany na 1,5h, można go jednak podzielić na dwa spotkania. Wtedy plan spotkania nie będzie tak napięty. Scenariusz jest jedynie propozycją, można go dowolnie modyfikować lub inspirując się scenariuszem, poprowadzić spotkanie według własnego pomysłu. 

Czas Cel Co robimy?
10 min Przywitanie Ustalenie sposobu zgłaszania się do wypowiedzi. Np. może to być podniesienie ręki lub sposób proponowany przez platformę, z której korzystamy. Prowadzący uprzedza, że aby nie było bałaganu, będzie zapowiadał mówcę.

Prośba, aby każdy z uczestników powiedział, o jednej nadziei, którą niesie zdalne nauczanie w naszej szkole. Jeśli ktoś nie widzi takiej nadziei, to mówi – pas.
15 min Co to jest SAMR
i jakie możemy mieć przykłady
w naszym nauczaniu?		 Prowadzący przypomina SAMR z artykułu Spencera i po każdej literce pyta uczestników, kto może podać przykład ze swego przedmiotu.:

S – Substitution. Zastępujemy tylko sposób wykonania polecenia. Np. uczeń, który pisze esej na komputerze, po prostu zamienia ołówek na klawiaturę.

· Chwila na przykłady

A – Augementacja (jak rozumiem, chodzi o dodanie czegoś, zwiększenie). Np. napisany esej zamieszczany jest na Google Doc. Tam uczniowie mogą wspólnie pisać, edytować
i komentować tekst.

· Chwila na przykłady

M – Modyfikacja. Modyfikacja umożliwia, poprzez zastosowanie technologii, zmianę poleceń i zadań. Np. esej staje się wpisem na blogu. Uczniowie pracujący wspólnie nad tekstem dopracowują go, aby mógł być później zamieszczony jako artykuł, który będzie dostępny dla wszystkich.

· Chwila na przykłady

R – Redefinition. Wykonanie wcześniejszych zadań inaczej,
z użyciem technologii – w sposób, który do tej pory nie był stosowany. Np. zamiast pisać esej, uczniowie tworzą podcast, film lub wideokonferencję.

· Chwila na przykłady
10 min Omówienie 7 pomysłów J. Spencera Resztę naszego spotkania poświecimy omówieniu 7 pomysłów, jak przejść do nauki na odległość

I. Uczniowie tworzą treści.

Spencer proponuje:

– Blog

– Podcast

– Film

Pytanie do uczestników: czy komuś udało się już wykorzystać te sposoby (lub inne) na tworzenie treści przez uczniów? Jeśli tak, to prosimy o podzielenie się z nami okolicznościami.

II. Wykorzystanie współpracy uczniów

Czy komuś udało się wykorzystać w nauczaniu zdalnym współpracę uczniów? Jakie narzędzie do tego zostało wykorzystane i jakie wskazówki mamy dla innych nauczycieli?

Runda:

· powiedzenie o wykorzystaniu współpracy uczniów,

albo

· powiedzenie jednej zalety/korzyści wykorzystania współpracy (dlaczego warto o nią się starać?).

Prowadzący zapowiada utworzenie dokumentu w „chmurze” lub np. w dzienniku elektronicznym, w którym uczestnicy mogą zapisać cytowane przez siebie przykłady i dodawać do nich nowe. Zdjęcia mile widziane.
20 min – „- III. Uczniowie właścicielami swojego procesu uczenia się.

Samosterowność uczniów i główne do niego narzędzie – WYBÓR.

Prowadzący prosi uczestników o podzielenie się sytuacjami,
w których, w czasie nauczanie, uczniowie mieli wybór.

Runda bez przymusu.

IV. Innowacje w stylu vintage – TIK + zabytkowe sposoby

Pomyślmy wspólnie o zadaniu typowym w nauczaniu rzeczywistym. Jeśli nie będzie propozycji od uczestników, to prowadzący (przed spotkaniem) przygotowuje przykładowe zadania, można wziąć jakieś polecenie z podręcznika.

Prowadzący pyta, czy widzicie możliwość zmiany polecenia na inne?

Przedstawienie pomysłów.

V.Wybór narzędzi TIK

Teraz festiwal prostych narzędzi: kto ma dobrą propozycję,
ale tylko taką, w której może zaoferować pomoc naśladowcom.

Uczestnik zgłasza propozycje, a osoby, które chcą ją wykorzystać, zgłaszają się do poznania jej. Pomysłodawca umawia się na termin pokazania narzędzia chętnemu nauczycielowi w innym czasie dogodnym dla nich czasie.

Uwaga – nie omawiać narzędzia w czasie spotkania, bo nie ma na to czasu.
15 min -„- VI. Pokaż lub powiedz – czego i jak się nauczyłeś?

Prowadzący: Czy komuś udało się „wyjść” poza podręcznik?

Runda przykładów.

VII. Dostępność nauczyciela

Spencer proponuje:

– Powitanie wideo

– Odprawa grupowa (w małych grupach)

– Kontrolne maile

– Sprawdzanie krótkich form tekstowych

– Ankiety

– Zaplanowane minikonferencje.

Tym razem prowadzący pyta każdego: Jak planujesz bycie dostępnym dla swoich uczniów?
15 min Podsumowanie spotkania Omówiliśmy (razem ze Specerem) tylko część problemów zdalnego nauczania. Nie odnieśliśmy się na przykład w ogóle
do problemu uczniów, którzy nie mają dostępu do sieci.Zakończymy nasze spotkanie dwoma rundami:

1. Jeden pomysł, który zabieram ze sobą z tego spotkania.

2. O czym warto jeszcze w naszym gronie porozmawiać?

 

Inne aktualności

Aktualności

09/08/2023
Prezentacja do warsztatów dla nauczycieli ,,Budując mosty”
Projekt „Młodzi Przedsiębiorczy. Program rozwoju kompetencji społecznych i obywatelskich w szkołach branżowych’’ korzysta z dofinansowania o wartości 110 187,00 EUR otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach Funduszy EOG....
czytaj więcej»
29/09/2022
Wyniki konkursu dziennikarskiego „Budujemy społeczeństwo otwarte”
Znamy już zwycięzców V edycji konkursu na projekt materiału dziennikarskiego pt. "Budujemy społeczeństwo otwarte", zorganizowanego w ramach programu „I am European: Historie i fakty o migracjach na XXI wiek” finansowanego...
czytaj więcej»
18/10/2021
Wielkanoc z CEO
Wiosna i odbywająca się w jej trakcie Wielkanoc, Dzień wody, Dzień lasów i dzień Ziemi to wspaniały moment na refleksję na temat środowiska naturalnego i naszego wpływu na nie. W...
czytaj więcej»

Zobacz inne obszary naszych działań

Angażuj
obywatelsko » Odpowiadaj
na globalne wyzwania » Otwieraj
na kulturę » Pomagaj
się uczyć » Ucz
otwartości » Wzmacniaj
odporność »