Pierwsze dni w roku szkolnym z nową klasą

Informacje o materiale

Data dodania: 15.07.2019

Grupa docelowa: Nauczyciele przedmiotowi, Wychowawcy

Artykuł

Dr Bill Rogers jest znanym edukatorem i specjalistą od wychowania, autorem świetnych książek. Pracuje na Uniwersytecie w Malbourne. Profesor udzielił wywiadu dla Teacher magazine. Ponieważ bardzo cenię sobie zarówno publikacje Billa Rogersa, jak i jego wykłady (udało mi się go słuchać na jednej z konferencji OSKKO), dlatego zagłębiłam się w wywiad z przyjemnością i kilka wspaniałych wskazówek wam przekaże.

Bill Rogers zwraca uwagę na bardzo ważny moment rozpoczęcia pracy z klasą i ustalenia obwiązujących zasad

Jego zdaniem bardzo ważne są pierwsze spotkania z uczniami. To zgadza się też z moim doświadczeniem. Zasady wprowadzane na początku są akceptowane przez uczniów, za to ich późniejsza zmiana, czy poszerzenie spotykają się z oporem uczniów. Nawet, gdy znamy niektórych uczniów wcześniej, to i tak wszyscy z nich oczekują ustalenia zasad pracy w danym roku. Ustalanie zasad i rozmowa na ten temat buduje relacje i zaufanie pomiędzy nauczycielem i uczniami.

Zacznijmy więc od ustalenia zasad i rutynowo – organizacyjnych procedur

Chodzi np. o to: kiedy można wejść do sali lekcyjnej, jaki będzie sygnał do rozpoczęcia nauki, kto zajmuje jakie miejsce w kasie, dopuszczalny poziom hałasu, możliwość lub nie picia w czasie lekcji, sposób utrzymania porządku w sali lekcyjnej, podsumowanie lekcji, opuszczanie sali lekcyjnej. To wszystko nauczyciel ma przeważnie przemyślane, ale w swojej głowie. Teraz ma to przedstawić uczniom wraz z uzasadnieniem swoich propozycji. Uzasadnienie ma być oparte na zadbaniu o bezpieczeństwo fizyczne i psychiczne uczniów, sprawiedliwe traktowanie i przede wszystkim stworzenie warunków do efektywnej nauki. Kluczem jest zrozumienie przez uczniów, że te zasady mają na celu stworzenie im warunków do uczenia się, a nie są metodą opresji i ograniczania uczniów. Istotne jest przedstawienie zasad jako, czegoś, co da uczniom poczucie bezpieczeństwo i pomoże im się uczyć.

Zasady przedstawione przez nauczyciela nie są do negocjacji. Nie jest dobrym pomysłem tworzenie zasad przez uczniów lub krytykowanie przedstawionych przez nauczyciela. To nauczyciel organizuje proces uczenia się uczniów. Uczniowie powinni jedynie zrozumieć, genezę zasad, dlaczego właśnie takie zasady określa nauczyciel. Można wcześniej porozmawiać z uczniami: w jakich warunkach czują się bezpieczni i co im pomaga, a co przeszkadza się uczyć. Opinie uczniów mogą posłużyć nauczycielowi do opracowania zasad. Wychodząc od założenia, że każdy uczeń ma prawo do bezpieczeństwa i szacunku oraz prawo do efektywnej nauki, można wprowadzić takie zasady, które te prawa będą respektować.

Zatem zasady nie stanowią „umowy dwustronnej”, raczej są „Rozumieniem praw i obowiązków”

Bill Rogers proponuje przedstawić zasady na plakacie z odniesieniem się do praw ucznia, np.: „Wszyscy mamy prawo do szacunku, dlatego nie podnosimy głosu i nie krzyczymy na innych” lub „Aby dobrze się tutaj uczyć, ustalamy, że przychodzimy na lekcje punktualnie i mamy przygotowane materiały, jeśli chcemy zabrać głos to podnosimy rękę i czekamy na naszą kolej, …..” Często można usłyszeć opinię o wprowadzaniu dyscypliny: trzeba zacząć ostro i po pewnym czasie ewentualnie odpuszczać. Rogers odpowiada na tę opinię anegdotą z pierwszych lat jego pracy w szkole. Dostał wtedy radę: „Nie uśmiechaj się przed Wielkanocą”. Ta rada jest absurdalna. Nauczanie i budowanie dobrych relacji powinno być powiązane i powinniśmy zaczynać od samego początku.

Jest możliwe, aby być jednocześnie i stanowczym i pełnym szacunku w stosunku do uczniów. Każdy z nauczycieli musi przemyśleć swoją rolę, która polega na dobrym wypełnianiu swojego zawodu. Celem nauczyciela nie powinno być przyjaźnienie się z uczniami, ani też przygotowanie ich do egzaminów, celem jest bycie przewodnikiem ucznia po jego drodze uczenia się. Potrzebna jest równowaga pomiędzy prowadzeniem procesu nauczania i procesu wychowawczego. Ten stosunek zaczyna się tworzyć już w pierwszych tygodniach pracy z klasą i dobrze jest go właściwie zaplanować.

Zasady potrzebne są też dlatego, że można się do nich odwołać. Jest różnica pomiędzy upominaniem uczniów typu: „„Czy moglibyście być cicho?” lub „Proszę nie rozmawiajcie”, a powołaniem się na zasady i nie zaczynaniem lekcji bez dostosowaniem się uczniów do reguł. Najlepiej, gdy zasady sformułujemy w pozytywny sposób, czyli np. jesteś punktualny, a nie – nie spóźniasz się. Jeśli spotkamy ucznia, który łamie zasady, to warto z nim porozmawiać o tym, jak jego zachowanie przeszkadza innym i łamie ich prawa.

Szukaj wiedzy u innych nauczycieli

Bill Rogers ma radę dla nauczycieli, szczególnie dla tych, którzy dopiero zaczynają pracę, aby zadawali pytania innym nauczycielom i szukali u nich wsparcia. Zwykle nauczyciele z pewnym doświadczeniem chętnie pomagają innym, a nawet zaproszeni idą na obserwację lekcji. Takie obserwacje uczą obie strony, nauczyciel obserwowany może dostać informację, której nie jest w stanie pozyskać sam, gdy prowadzi lekcje, a nauczyciel obserwujący może skorzystać z dobrej praktyki nauczyciela prowadzącego lekcje. Ważne jest, aby nie być samym w pracy wychowawczej. Wiele szkół wpisuje w plan początku roku rozmowy o pierwszych dniach w szkole i czas na dyskusje I wzajemną pomoc. Określenie zasad i postaranie się o zrozumienie ich przez uczniów, to duża praca ze strony nauczyciela.

Więcej możecie wysłuchać lub przeczytać pod linkiem: https://www.teachermagazine.com.au/articles/behaviour-management-episode-1-dr-bill-rogers-on-starting-the-new-year?utm_source=CM&utm_medium=Trending&utm_content=Top5Podcasts

Autorką wpisu jest Danuta Sterna, ekspertka programu „Szkoła ucząca się” Centrum Edukacji Obywatelskiej

Podobne materiały

Film lub webinarium

Konflikt w radzie pedagogicznej. Co robić?

Konflikty to naturalny element pracy zespołowej i może być motorem rozwoju oraz korzystnych zmian.
Zobacz
Artykuł

Moja droga do uczenia bez ocen cyfrowych

Dobra praktyka nauczycielska do pracy bez ocen cyfrowych. Zawiera ankietę samooceny dla uczniów do pobrania.
Zobacz
Publikacja

Słowniczek oceniania kształtującego

Poznaj Słowniczek oceniania kształtującego.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Podsumowanie, ewaluacja, refleksja w grupie projektowej

Jak podsumować projekt młodzieżowy?
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Wzmocnienie grupy projektowej

Zestaw ćwiczeń do wykorzystania na zajęciach mających na celu podsumowanie działań młodzieży w projekcie.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Ja w grupie – gdzie zmierzać po zakończonym...

Poznaj kilka ćwiczeń, które mogą być pomocne w analizie swojej roli w życiu grupy realizującej projekt młodzieżowy.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Projekt z lotu ptaka

Dwa ćwiczenia na podsumowanie szkolnego projektu młodzieżowego.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Karta pracy projekt młodzieżowy. Zielone ławki

Czy wasza szkoła funkcjonuje zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju Sprawdźcie to!
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Karta pracy projekt młodzieżowy. Zielona inwentaryzacja

Gra terenowa jest formą zabawy, w której można potraktować region jako planszę do gry.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Karta pracy projekt młodzieżowy. Zaprzyjaźnij się z naturą

Wspólnie znajdźcie i przeanalizujecie inwestycje oraz aktywności gospodarcze, podjęte na terenie znajdującym się na obszarze chronionym.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Karta pracy projekt młodzieżowy. Szkolne dotleniacze

Wspólnie stwórzcie szkolny dotleniacz, czyli zielone miejsce na terenie waszej szkoły.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Karta pracy projekt młodzieżowy. Natura w otworku

Efektem waszego projektu młodzieżowego będzie m.in.: plener fotograficzny z wykorzystaniem aparatów otworkowych.
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY