O sytuacji dzieci cudzoziemskich w polskim systemie edukacji

Informacje o materiale

Data dodania: 01.03.2022

Grupa docelowa: Wychowawcy, Nauczyciele przedmiotowi, Dyrektorzy

Artykuł

Poniżej zostały zebrane publikacje, które w szczegółowy i całościowy sposób opisują sytuację edukacji w szkole dziecka pochodzącego z kraju cudzoziemskiego: od przepisów prawnych po psychologiczne aspekty tego doświadczenia. 

Informacja o kształceniu w polskim systemie oświaty osób przybywających z zagranicy

Zbiór najważniejszych informacji prawnych dotyczących kształcenia w polskim systemie oświaty osób przybywających z zagranicy, w tym uchodźców. Na stronie można znaleźć odnośniki do ustaw, definicje, podsumowanie najważniejszych rozwiązań prawnych.

Checklista dla szkół wielokulturowych

Niniejsza checklista jest przeznaczona dla szkół, do których uczęszczają lub będą uczęszczać dzieci z doświadczeniem migracji. Jej zadaniem jest pomóc w prowadzeniu współpracy ze wszystkimi osobami tworzącymi społeczność szkolną, a także w organizacji pracy szkoły w taki sposób, aby wspierać integrację oraz umożliwić jak najlepszą edukację wszystkim uczennicom i uczniom, bez względu na pochodzenie, narodowość, wyznanie, kolor skóry czy stopień znajomości języka polskiego u nich samych oraz u ich rodzin. Pytania zawarte w checkliście dotyczą różnych obszarów funkcjonowania szkoły. Razem tworzą rodzaj mapy czy też przewodnika po najważniejszych zagadnieniach wyodrębnionych w oparciu o doświadczenia samych szkół, a także organizacji pozarządowych wspierających szkoły wielokulturowe.

Szkolny Kodeks Równego Traktowania (KRT)

Szkolny Kodeks Równego Traktowania (KRT) to narzędzie, które wspiera kadrę szkolną w pracy pedagogicznej i wychowawczej, budowaniu kultury dialogu, kształtowaniu postaw opartych na otwartości i szacunku dla różnorodności społecznej oraz wpływa pozytywnie na bezpieczeństwo w szkole. Kodeks określa najważniejsze wartości i cele szkoły dotyczące równego traktowania, a także sposób ich realizacji. Idea KRT powstała w odpowiedzi na potrzeby szkół dotyczące równego traktowania, a także w związku z realizacją zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 roku, zgodnie z którym w szkołach powinny być realizowane działania antydyskryminacyjne obejmujące całą społeczność szkoły:

  • Przykładowy kodeks równego traktowania
  • Opracowanie i wdrażanie standardów równego traktowania w szkole – potrzeby, doświadczenia, wnioski (Artykuł przedstawia założenia szkolnych Kodeksów Równego Traktowania (KRT) – opracowanego przez FRS narzędzia wspierającego szkoły w opracowaniu i wdrożeniu standardów równego traktowania. W artykule opisane są najważniejsze założenia i cele KRT, rodzaj wsparcia oferowanego szkołom przez FRS w procesie jego tworzenia i wdrażania, przedstawiona jest także proponowana struktura samego dokumentu oraz korzyści z wdrożenia KRT wskazane przez dyrekcje i kadrę pedagogiczną szkół biorących udział w pilotażowej edycji programu. Ponadto artykuł zawiera opis dotychczasowych doświadczeń współpracy FRS ze szkołami zaangażowanymi w opracowanie KRT oraz potrzeb szkół związanych z wdrażaniem standardów równego traktowania.)

Wyzwania na drodze do tworzenia szkoły wielokulturowej w Polsce. Wstępna diagnoza sytuacji

Artykuł, napisany przez Katarzynę Kubin i Justynę Król, członkinie zespołu Fundacji na rzecz Różnorodności Społecznej, poświęcony został opisowi najważniejszych zjawisk i problemów, których doświadczają w Polsce szkoły przyjmujące dzieci z doświadczeniem migracyjnym. Artykuł skupia się na takich aspektach działania szkoły w stosunku do dzieci migrankich jak: sposób organizacji szkoły w odpowiedzi na różnice kulturowe i religijne, metody włączania uczniów, uczennic i rodzin migranckich w proces aktywnego współtworzenia wspólnoty szkoły, prowadzenie klasy, w której uczą się uczniowie i uczennice ze zróżnicowanym poziomem znajomości języka polskiego i/lub wiedzy z konkretnych przedmiotów.

Edukacja dzieci z doświadczeniem migracyjnym. Opis i analiza trudności i wyzwań z perspektywy instytucjonalnej szkoły w Polsce

Artykuł przedstawia diagnozę obecnej sytuacji szkoły w odniesieniu do obowiązku zapewniania dostępu do edukacji dzieciom cudzoziemskim niezależnie od ich statusu prawnego i obywatelstwa, czy pochodzenia etnicznego, narodowego, rasowego, religijnego. Opracowanie ma pomóc w stworzeniu pełniejszego obrazu wyzwań w procesie edukacji dzieci cudzoziemskich, z jakimi mają do czynienie szkoły oraz usystematyzować dyskusję w tym temacie. Celem artykułu jest także omówienie trudności i wyzwań, przed jakimi stają kadra pedagogiczna i dyrekcja szkół w ich pracy z dziećmi cudzoziemskimi, oraz wskazaniem konkretnych potrzeb w tym zakresie. W tekście wskazane jest także, które z omawianych trudności i problemów wymagają zewnętrznej interwencji (np. w formie nowych lub zmienionych przepisów prawa), a które zaś mogą być rozwiązane przez szkołę samodzielnie. Bliższe przyjrzenie się doświadczeniom nauczycieli i nauczycielek w pracy z dziećmi i rodzinami cudzoziemskimi w środowisku szkolnym, a zwłaszcza sposobom artykułowania trudności, które napotykają w tej pracy, może wskazać na potencjalne formy wsparcia oraz obszary wiedzy, które pozwolą im lepiej radzić sobie z omawianymi wyzwaniami.

Sytuacja prawna uczniów i uczennic cudzoziemskich w polskim systemie oświaty

Celem artykułu jest zaprezentowanie prawnej sytuacji uczniów i uczennic cudzoziemskich w polskim systemie oświaty. W pierwszej części przedstawiono podstawowe akty regulujące status prawny dzieci cudzoziemskich w Polsce. W dalszej części zawarto rozważania dotyczące równego dostępu do edukacji w Polsce oraz przeanalizowano, w jaki sposób status pobytu dziecka przekłada się na jego prawa i obowiązki w zakresie edukacji. Następnie omówiono zasady przyjmowania i kształcenia uczniów i uczennic cudzoziemskich oraz formy wsparcia ich w zakresie integracji i adaptacji w szkołach. Przeanalizowano również przepisy, których realizacja mogłaby się przyczynić do zwiększenia różnorodności społecznej w szkole. W końcowej części opracowania przywołano również zapisy aktów prawnych, dotyczących prawa do opieki zdrowotnej oraz pomocy społecznej, które warunkują sytuację bytową uczniów i uczennic, co również przekłada się na ich funkcjonowanie w szkole. Rozważania zawarte w tekście odnoszą się do stanu prawnego na koniec 2012 roku.

Zasady finansowania kształcenia uczniów i uczennic cudzoziemskich w polskim systemie oświaty

Celem opracowania jest zwrócenie uwagi na aspekty finansowe kształcenia uczniów i uczennic cudzoziemskich w polskim systemie oświaty i wskazanie na uwarunkowania systemowe, związane z konstrukcją systemu finansów publicznych w Polsce – w tym finansów samorządu terytorialnego oraz systemu finansowania oświaty, powodujące trudności w finansowaniu dodatkowych zadań edukacyjnych, podejmowanych przez szkoły na rzecz uczniów i uczennic cudzoziemskich. Dodatkowe zadania samorządowych władz publicznych, dotyczące edukacji dzieci cudzoziemskich, to np. organizacja lekcji z języka polskiego, zajęć wyrównawczych z przedmiotów nauczania oraz zatrudnienie w charakterze pomocy nauczyciela osoby władającej językiem kraju pochodzenia ucznia czy uczennicy.

Psychologiczne aspekty doświadczeń migracyjnych u dzieci i młodzieży

Celem artykułu jest przybliżenie kadrze psychologicznej i pedagogicznej wyzwań, z jakimi wiąże się doświadczenie migracji z perspektywy dzieci i młodzieży, a także wskazanie metod, które mogą być przydatne w pracy z tymi grupami, jak też rodzicami i opiekunami. Literatura badań na temat wpływu migracji na dzieci pokazuje szerokie spektrum wpływu tego doświadczenia – od bezbronności i braku adaptacji do odporności i bardzo dobrego przystosowania. Autorka odwołuje się do obserwacji i refleksji wynikających z 6 lat pracy jako psycholożka międzykulturowa z dziećmi i młodzieżą posiadającymi doświadczenia migracyjne, a także konsultacji specjalistycznych w zakresie doświadczenia migracji dla związków, dzieci czy też całych rodzin, które w wyniku migracji miały różnego rodzaju trudności.

Dzieci lecą pierwszą klasą . Jak wspierać dziecko w sytuacji migracji i przeprowadzki? Poradnik dla dorosłych.

Zmiana miejsca zamieszkania – a zwłaszcza przeprowadzka do innego kraju – wpływa na wszystkich w rodzinie, tak na osoby dorosłe, jak na dzieci. Dzieci na ogół nie zabierają głosu w dyskusjach o zmianach życiowych rodziny, ale ponoszą konsekwencje podjętych decyzji i działań. Broszura  powstała po to, aby wesprzeć rodziców dzieci migrujących, a także nauczycieli i nauczycielki, pedagogów i pedagożki oraz inne osoby dorosłe, które chcą objąć dzieci troską i opieką w doświadczeniu migracji. W broszurze znajdują się pomocne wskazówki, jak rozmawiać z dziećmi o ich emocjach i doświadczeniach – zarówno przed przeprowadzką, jak i w nowym miejscu zamieszkania. Opisane są też przykłady działań, które mogą pomóc dzieciom w radzeniu sobie ze zmianami wynikającymi z migracji. Broszura przygotowana była z myślą o dzieciach w wieku od 3 do 12 lat.

 

Podobne materiały

Publikacja

Przewodnik dla nauczycieli i nauczycielek do pracy nad...

Przewodnik wprowadza do pracy nad kompetencjami SEL w kontekście edukacji filmowej i bezpieczeństwa w sieci.
Zobacz
Artykuł

Polska w trzydzieści lat po wielkiej zmianie. Rozdział...

Rozdział o przemianach społecznych, ustrojowych i ekonomicznych w Polsce po 1989 roku. Pomoc na lekcjach historii i teraźniejszości.
Zobacz
Artykuł

W wielkiej rodzinie narodów. Rozdział 13 podręcznika „Przewodnik...

Rozdział dotyczy tematu przynależności narodowej, mniejszości narodowych i etnicznych oraz kwestii międzykulturowych
Zobacz
Film lub webinarium

Kooperatywa Dobrze- społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa

Film o Kooperatywie spożywczej "Dobrze"
Zobacz
Artykuł

Szkoła demokracji. Rozdział 10 podręcznika 'Przewodnik obywatelski.”

Rozdział dotycz tematyki demokracji, aktywności społecznej (stowarzyszenia, związki zawodowe, trzeci sektor) i postaw społecznych.
Zobacz
Artykuł

Na drabinie społecznej. Rozdział 6 podręcznika „Przewodnik obywatelski”

Rozdział dotyczy tematyki nierówności społecznych, podziału władzy, klasy i warstwy społeczne. Pomoc na lekcji historii i teraźniejszości.
Zobacz
Film lub webinarium

Laboratoria Przyszłości – jak mądrze je wykorzystać?

Mądre wykorzystanie sprzętu z programu Laboratoria Przyszłości pomoże rozwijać kompetencje, rozbudzać zainteresowania i angażować uczniów.
Zobacz
Aktualności

Wyniki konkursu dziennikarskiego „Budujemy społeczeństwo otwarte”

Zobacz
Artykuł

Darmowe materiały do nauczania języka polskiego jako obcego

Zestawienie darmowych materiałów do uczenia języka polskiego jako obcego.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Food waste prevention at our homes

Dzięki ćwiczeniu uczniowie i uczennice poznają zagadnienie marnowania żywności w gospodarstwach domowych i możliwości zapobiegania temu zjawisku.
Zobacz
Publikacja

Model integracji edukacyjnej

Model integracji edukacyjnej to sposób uporządkowania myślenia o wyzwaniach i szansach związanych z integracją uczniów-imigrantów w szkołach.
Zobacz
Film lub webinarium

Jak pobudzać uczniów i uczennice do samodzielnego i...

“W świecie szybkich zmian [..] gubimy się w tym, czym jest wiedza, co jest rzetelną informacją, co
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY