Artykuł
Czy widzicie dziś wokół siebie więcej goździków? Kiedyś był to nieodłączny element Dnia Kobiet. Dziś goździki wielu osobom kojarzą się z dawnymi czasami i wybierają tulipany, róże czy czekoladki. A coraz więcej kobiet zamiast kwiatka oczekuje przyznania im należnych praw. Z okazji Dnia Kobiet zapraszamy do poprowadzenia zajęć z młodzieżą według jednego z wybranych scenariuszy Centrum Edukacji Obywatelskiej!
Historia jest kobietą
Dzień Kobiet, obchodzony od 1910 roku, został uchwalony, aby mówić o prawach kobiet i działać na rzecz powszechnych praw wyborczych dla kobiet. Jak wyglądała historia ruchów emancypacyjnych i feministycznych pokaże scenariusz Katarzyny Zabratańskiej pt. „Gdyby historia była kobietą…”. W polskiej historii znajdziemy wiele przykładów kobiet, które zmieniły jej bieg i zapisały się na jej kartach. Ale historie wielu z nich są nam mało znane, lub przemilczane. Przykładem może być historia polskiej drogi do wolności, wydarzeniami związanymi m.in. z działalnością opozycji demokratycznej w latach siedemdziesiątych, powstałą w sierpniu 1980 roku „Solidarnością”, stanem wojennym i opozycyjnym podziemiem lat osiemdziesiątych. Jest to historia opowiadana najczęściej przez mężczyzn i o mężczyznach. Tymczasem kobiety stanowiły ważną część polskich przemian – zarówno jako działaczki, które bezpośrednio zmieniały bieg historii, jak i kobiety, które stanowiły niezbędne „zaplecze” przemian. Ich opowieści przez lata były zapomniane i niedoceniane. Warto z młodzieżą zastanowić się, dlaczego tak się dzieje, a tym samym spróbować uzupełnić i wzbogacić historię „Solidarności” o jej opowieść. Polecamy Wam dwa scenariusze na ten temat: scenariusz 1 i scenariusz 2.
Równouprawnienie i rozwój
Obecnie w krajach globalnej Północy posiadanie praw wyborczych wydaje się dla kobiet sprawą oczywistą. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka zakłada równość wszystkich ludzi wobec możliwości, jakie daje im świat. Dlaczego daje się więc kobietom osobne prawa? Z takim tematem m.in. mierzą się dwa scenariusze pt. “Kobiety i świat biedy. Równouprawnienie i rozwój”: scenariusz Iwony Kryczki oraz scenariusz Bożenny Sucharskiej. O tym, że kobiety walczą o inne prawa, o zmianę stereotypów i pełnionych ról czy też równość w wielu dziedzinach życia, świadczy też piąty Cel Zrównoważonego Rozwoju, jakim jest ”równość płci”. Zakłada on m.in. walkę z dyskryminacją, wyeliminowanie przemocy w sferze publicznej i prywatnej czy wyeliminowanie wszelkich krzywdzących praktyk, takich jak wczesne i przymusowe małżeństwa, małżeństwa dzieci, a także okaleczanie żeńskich narządów płciowych. Skoro jednak istnieje Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, dlaczego wyodrębnione są prawa kobiet? Na całym świecie przed kobietami stoi wiele wyzwań i wiele problemów do rozwiązania. O tym jak rozmawiać o tym na lekcjach podpowie scenariusz Jolanty Bowżyk: „O równości płci i wyzwaniach kobiet na świecie”.
Coraz więcej kobiet ma odwagę do tego, aby walczyć o swoje prawa, choć bywa to bardzo trudne. Przykładem takiej odważnej postaci jest Malala Yousafzai, Pakistanka, która za walkę o dostęp do edukacji otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Aby poznać postać Malali proponujemy scenariusz Jadwigi Jarosz na zajęcia języka polskiego: „Malala waleczna. Charakterystyka postaci rzeczywistej”. Dostęp do edukacji dla dziewcząt jest problemem w wielu rejonach świata. Każdego roku 57 milionów dzieci w wieku 6-11 lat nie chodzi do szkoły – ponad 30 milionów z nich to dziewczynki, a w krajach globalnego Południa różnica między liczbą chłopców a liczbą dziewczynek kończących szkołę podstawową jest większa niż 10 procent. W niektórych krajach Afryki czy Azji liczba ta przekracza 50%, a nawet 90%. Tymczasem edukacja dziewcząt procentuje! Wykształcone kobiety lepiej zarabiają, są zdrowsze, dbają o zdrowie swoich dzieci i przyczyniają się do wzrostu gospodarczego czy też do podnoszenia poziomu demokracji w danym kraju. Jeśli chcesz się dowiedzieć, jakie jeszcze korzyści płyną z edukacji dziewcząt, zajrzyj do scenariusza Moniki Komisarczyk: „Edukacja dziewcząt i kobiet = lepszy świat? sztuka wyszukiwania informacji”.
Dziewczyny do nauk ścisłych
Informatyka, matematyka i fizyka dla chłopców, a język polski i przedmioty humanistyczne dla dziewczyn – to stereotyp wszechobecny w szkolnej rzeczywistości. Konsekwencją tych przekonań jest fakt, iż rażąco mniej dziewczyn niż chłopców wybiera na uczelniach wyższych kierunki techniczne, takie jak mechanika, elektronika czy automatyka. W międzynarodowym programie Girls Into Global STEM (eng. STEM – Science, Technology, Engineering and Mathematics – nauka, technologia, inżynieria i matematyka) zachęcamy dziewczyny do większego zainteresowania przedmiotami ścisłymi, aby w przyszłości mogły zdecydować się na karierę jako naukowczynie, biolożki, informatyczki. Grupy uczniowskie (złożone przynajmniej w połowie z dziewczyn) z Polski, Cypru, Wielkiej Brytanii i Szwecji odkrywają w programie jak nauki ścisłe mogą być odpowiedzią na wyzwania współczesnego świata takie jak brak dostępu do wody pitnej. Jak wyhodować trawę, która rośnie na tyle szybko, że może ograniczyć głód na świecie? Czy da się ugotować obiad tylko za pomocą energii słonecznej? Jak stworzyć wodę zdatną do picia i za pomocą dronów przetransportować ją wiele kilometrów dalej? – to pytania, na które odpowiadają uczestnicy i uczestniczki GIGS. Polską szkołą biorącą udział w programie jest Zespół Szkół w Siennicy, który opracował e-book na temat zmiany klimatu. O tym, jak skutecznie zachęcać dziewczyny do nauk ścisłych odpowiada również poradnik przygotowany w programie “Ściśle dla dziewczyn”. Z kolei o dziewczynach zaangażowanych w kreowanie nowych technologii możecie przeczytać w artykule Microsoftu “Dziewczyna zaprogramowana na sukces”.
W wielu innych dziedzinach życia borykamy się z nierównością płci i stereotypami. Są one tak bardzo obecne w naszym życiu, że często ich nie zauważamy. Czy zastanawialiście się nad “typowo” męskimi dziedzinami sportu? Albo kinem “męskim” i “kobiecym”? Nad tym, jak marketing dzieli produkty na męskie i żeńskie, poczynając już od ubranek dla noworodków? Takich przykładów można znaleźć mnóstwo. Po ostatnim rozdaniu Oscarów sieć obiegła statystyka pokazująca, jak mało mówią kobiety w filmach, które zdobywają Oscary. Można ją znaleźć tutaj. O czym to świadczy? Możecie o tym porozmawiać w Waszej szkole!
