Krytyczny przyjaciel, czyli nauczycielski tutoring

Informacje o materiale

Data dodania: 04.10.2021

Grupa docelowa: Nauczyciele przedmiotowi, Dyrektorzy

Artykuł

KRYTYCZNY PRZYJACIEL to osoba posiadająca wystarczające doświadczenie zawodowe i kompetencje interpersonalne, by wesprzeć swojego szkolnego PARTNERA w procesie profesjonalnego rozwoju.

Rolę KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA może odgrywać każdy nauczyciel, który potrafi zaangażować się w zadania z nią związane, a w szczególności – bazując na własnym doświadczeniu zawodowym- formułować trafne pytania i docierać do sedna rzeczy. 

Podstawą dobrowolnej relacji KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA i jego PARTNERA, jest KONTRAKT. KRYTYCZNY PRZYJACIEL decyduje się na uważną obserwację określonych wspólnie poczynań zawodowych i udzielanie informacji zwrotnej w tym zakresie. Zobowiązuje się czynić to w sposób szczery i konstruktywny, z uwzględnieniem mocnych i słabych stron obserwowanej praktyki1. PARTNER deklaruje życzliwe przyjmowanie uwag KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA.

KRYTYCZNY PRZYJACIEL pomaga PARTNEROWI w uruchomieniu krytycznego myślenia: 

Najważniejsze wyzwania dla osoby podejmującej się tej roli polegają na: umiejętności zachowania równowagi pomiędzy koniecznością stawiania wyzwań i udzielania wsparcia oraz zdolności do trwałego oddzielania człowieka od zadania, akceptowania tego pierwszego, konstruktywnego i krytycznego stosunku wobec tego drugiego.

Termin i procedura działania krytycznego przyjaciela zostały spopularyzowane przez Annenberg Institute for School Reform  (USA) w1994 r.

Interwencja KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA musi być starannie zaplanowana:

  1. Po uzyskaniu zgody KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA należy wspólnie ustalić zakres jego obserwacji i/lub formy działań: co, kiedy, jak długo. Pojedyncze sytuacje mogą dać fragmentaryczny obraz pracy danego nauczyciela, warto zatem zadbać o optymalne poszerzenie pola obserwacji. Krytyczny przyjaciel może na przykład:  obserwować konkretne sytuacje, lekcje, aktywności, zachowania, prowadzić rozmowy/wywiady z uczniami, rodzicami uczniów, innymi nauczycielami by uzyskać informacje o wybranych aspektach interesującej go pracy wychowawczej.
  2. Zadaniem KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA jest umieszczenie obserwowanych zjawisk we właściwym kontekście: zebranie ilu się da informacji o celach pracy obserwowanego nauczyciela/wychowawcy, programach wychowawczych, które realizuje, założeniach pracy dydaktycznej czy wychowawczej szkoły/placówki itp.
  3. Ważnym elementem jest zaplanowanie spotkania lub ich cyklu, na którym KRYTYCZNY PRZYJACIEL przekaże swoje uwagi, będzie miał okazję zadać wnikliwe pytania, pozwalające zrozumieć zaobserwowane elementy, wyjaśnić kontekst, udzielić informacji zwrotnej o kwestiach istotnych, przekazać uwagi krytyczne i dać wsparcie.

Bibliografia:

Żmijski J. (2012): Autoewaluacja pracy wychowawczej, Raabe, Warszawa.

(red.) Tołwińska-Królikowska E. (2002): Autoewaluacja w szkole, [aut.], CODN.

1 http://edglossary.org/critical-friend/  – termin i procedura działania krytycznego przyjaciela zostały spopularyzowane przez Annenberg Institute for School Reform  (USA) w1994 r.

Materiał opracowany w ramach programu “Szkoła ucząca się”.

Autor: Janusz Żmijski

Podobne materiały

Film lub webinarium

Jak reagować na przemoc w klasie?

Sytuacje przemocowe między uczniami należą do najtrudniejszych, z jakim mierzą się w szkole nauczyciele i nauczycielki.
Zobacz
Artykuł

Informacja zwrotna. Cud w szkole i w domu.

Poznaj informację zwrotną, która zawiera wskazanie i docenienie dobrych elementów pracy ucznia, oraz pokazuje to, co wymaga
Zobacz
Film lub webinarium

Niezbędnik dokumentalny. Jak korzystać z filmów dokumentalnych na...

Podczas webinaru przyjrzeliśmy się wykorzystaniu filmów dokumentalnych w pracy edukacyjnej – zarówno w warstwie analizy i interpretacji,
Zobacz
Film lub webinarium

Jak tworzyć warunki, które wzmacniają zaangażowanie nauczycieli?

Jak tworzyć warunki w szkole, w których nauczyciele i nauczycielki będą chętniej się angażować.
Zobacz
Film lub webinarium

Moja i twoja, czyli nasza. Jakiej szkoły chcą...

Jak stworzyć środowisko, które sprzyja uczniom i uczennicom, wzmacnia ich aktywność oraz otwartość na innych.
Zobacz
Artykuł

Współpraca z organizacją społeczną

Jak prowadzić współpracę z organizacją społeczną, by korzyści dla placówki oświatowej były jak największe.
Zobacz
Artykuł

Kręgi Naprawcze jako forma rozwiązywania konfliktów w szkołach

Artykuł „Kręgi Naprawcze jako forma rozwiązywania konfliktów w szkołach” ma na celuprzedstawienie metody Kręgów Naprawczych, genezy ich
Zobacz
Artykuł

Scenariusz zebrania z rodzicami

Zobacz
Artykuł

Diagnoza kompetencji przedmiotowych uczniów z doświadczeniem migracji

Ocena wiedzy z zakresu poszczególnych przedmiotów jest jedną z kluczowych aktywności podejmowanych przez nauczycieli w ramach ewaluacji.
Zobacz
Artykuł

Działania szkół odpowiadające na wyzwania wynikające z potrzeb...

W poniższym zestawieniu prezentujemy dobre praktyki, które odnoszą się do zaspokajania potrzeb dzieci i młodzieży w zakresie
Zobacz
Artykuł

Działania szkół odpowiadające na wyzwania wynikające z potrzeb...

W poniższym zestawieniu prezentujemy dobre praktyki, które odnoszą się do zaspokajania potrzeb społecznych dzieci i młodzieży.
Zobacz
Artykuł

Działania szkół odpowiadające na wyzwania wynikające z potrzeb...

W poniższym zestawieniu prezentujemy dobre praktyki, które odnoszą się do zaspokajania potrzeb emocjonalnych dzieci i młodzieży.
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY