Krytyczny przyjaciel, czyli nauczycielski tutoring

Informacje o materiale

Data dodania: 04.10.2021

Grupa docelowa: Dyrektorzy, Nauczyciele przedmiotowi

Artykuł

KRYTYCZNY PRZYJACIEL to osoba posiadająca wystarczające doświadczenie zawodowe i kompetencje interpersonalne, by wesprzeć swojego szkolnego PARTNERA w procesie profesjonalnego rozwoju.

Rolę KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA może odgrywać każdy nauczyciel, który potrafi zaangażować się w zadania z nią związane, a w szczególności – bazując na własnym doświadczeniu zawodowym- formułować trafne pytania i docierać do sedna rzeczy. 

Podstawą dobrowolnej relacji KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA i jego PARTNERA, jest KONTRAKT. KRYTYCZNY PRZYJACIEL decyduje się na uważną obserwację określonych wspólnie poczynań zawodowych i udzielanie informacji zwrotnej w tym zakresie. Zobowiązuje się czynić to w sposób szczery i konstruktywny, z uwzględnieniem mocnych i słabych stron obserwowanej praktyki1. PARTNER deklaruje życzliwe przyjmowanie uwag KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA.

KRYTYCZNY PRZYJACIEL pomaga PARTNEROWI w uruchomieniu krytycznego myślenia: 

Najważniejsze wyzwania dla osoby podejmującej się tej roli polegają na: umiejętności zachowania równowagi pomiędzy koniecznością stawiania wyzwań i udzielania wsparcia oraz zdolności do trwałego oddzielania człowieka od zadania, akceptowania tego pierwszego, konstruktywnego i krytycznego stosunku wobec tego drugiego.

Termin i procedura działania krytycznego przyjaciela zostały spopularyzowane przez Annenberg Institute for School Reform  (USA) w1994 r.

Interwencja KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA musi być starannie zaplanowana:

  1. Po uzyskaniu zgody KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA należy wspólnie ustalić zakres jego obserwacji i/lub formy działań: co, kiedy, jak długo. Pojedyncze sytuacje mogą dać fragmentaryczny obraz pracy danego nauczyciela, warto zatem zadbać o optymalne poszerzenie pola obserwacji. Krytyczny przyjaciel może na przykład:  obserwować konkretne sytuacje, lekcje, aktywności, zachowania, prowadzić rozmowy/wywiady z uczniami, rodzicami uczniów, innymi nauczycielami by uzyskać informacje o wybranych aspektach interesującej go pracy wychowawczej.
  2. Zadaniem KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA jest umieszczenie obserwowanych zjawisk we właściwym kontekście: zebranie ilu się da informacji o celach pracy obserwowanego nauczyciela/wychowawcy, programach wychowawczych, które realizuje, założeniach pracy dydaktycznej czy wychowawczej szkoły/placówki itp.
  3. Ważnym elementem jest zaplanowanie spotkania lub ich cyklu, na którym KRYTYCZNY PRZYJACIEL przekaże swoje uwagi, będzie miał okazję zadać wnikliwe pytania, pozwalające zrozumieć zaobserwowane elementy, wyjaśnić kontekst, udzielić informacji zwrotnej o kwestiach istotnych, przekazać uwagi krytyczne i dać wsparcie.

Bibliografia:

Żmijski J. (2012): Autoewaluacja pracy wychowawczej, Raabe, Warszawa.

(red.) Tołwińska-Królikowska E. (2002): Autoewaluacja w szkole, [aut.], CODN.

1 http://edglossary.org/critical-friend/  – termin i procedura działania krytycznego przyjaciela zostały spopularyzowane przez Annenberg Institute for School Reform  (USA) w1994 r.

Materiał opracowany w ramach programu “Szkoła ucząca się”.

Autor: Janusz Żmijski

Podobne materiały

Scenariusz lub ćwiczenie

Jak zatrzymać deszcz, czyli rzecz o mikroretencji

Tematem scenariusza jest gospodarowanie wodą opadową, retencja i znaczenie roślinności w miastach. Zajęcia kształtują umiejętność badań.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Rzeka pełna życia. Badamy bioróżnorodność i czystość wody...

Scenariusz dla nauczycieli na temat globalnego problemu jakości wody i ochrony środowiska wodnego.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Zielone płuca Ziemi – odkrywamy życie w lesie

Scenariusz dla uczniów o ochronie lasów i mądrego korzystania z ich zasobów - jednym z najważniejszych wyzwań
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Życie ludzkie jest darem

Scenariusz ukazuje uczniom i uczennicom świętość i bezcenność życia i zdrowia ludzkiego, które są darami Boga.
Zobacz
Film lub webinarium

Lider w czasie próby. Jak dyrektor tworzy bezpieczną...

Jak kierować placówką w niestabilnym świecie, by zapewnić ochronę społeczności szkolnej, a jednocześnie nie zmienić szkoły w
Zobacz
Materiał graficzny

Plakat „Zdrowa planeta to zdrowi ludzie”

Plakat „Zdrowa planeta to zdrowi ludzie” w przystępny sposób przedstawia kluczowe zagadnienia związane ze zdrowiem planetarnym.
Zobacz
Film lub webinarium

W jaki sposób odbieramy informacje? Rola emocji w...

Zobacz
Film lub webinarium

ABC weryfikacji informacji. Co mogę zrobić, by nie...

Zobacz
Film lub webinarium

Wpływ efektu potwierdzenia na odbiór informacji – filmik...

Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Wpływ efektu potwierdzenia na odbiór informacji – scenariusz...

Zobacz
Film lub webinarium

Lekcje pełne sprawczości. Kompas Jutra w praktyce nauczycielskiej.

Zobacz webinarium, podczas którego skupiliśmy się na praktycznym wdrażaniu w klasach rozwiązań, które pomogą realizować doświadczenia edukacyjne,
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Studium przypadku nauczyciela matematyki: Praca z błędem. Od...

Praktyczne studium przypadku, opisujące proces wdrażania kultury pracy z błędem na lekcjach matematyki w klasach IV-V. Autorka
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY
Podobają Ci się nasze treści?

Zapisz się na newsletter