Krytyczny przyjaciel, czyli nauczycielski tutoring

Informacje o materiale

Data dodania: 04.10.2021

Grupa docelowa: Nauczyciele przedmiotowi, Dyrektorzy

Artykuł

KRYTYCZNY PRZYJACIEL to osoba posiadająca wystarczające doświadczenie zawodowe i kompetencje interpersonalne, by wesprzeć swojego szkolnego PARTNERA w procesie profesjonalnego rozwoju.

Rolę KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA może odgrywać każdy nauczyciel, który potrafi zaangażować się w zadania z nią związane, a w szczególności – bazując na własnym doświadczeniu zawodowym- formułować trafne pytania i docierać do sedna rzeczy. 

Podstawą dobrowolnej relacji KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA i jego PARTNERA, jest KONTRAKT. KRYTYCZNY PRZYJACIEL decyduje się na uważną obserwację określonych wspólnie poczynań zawodowych i udzielanie informacji zwrotnej w tym zakresie. Zobowiązuje się czynić to w sposób szczery i konstruktywny, z uwzględnieniem mocnych i słabych stron obserwowanej praktyki1. PARTNER deklaruje życzliwe przyjmowanie uwag KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA.

KRYTYCZNY PRZYJACIEL pomaga PARTNEROWI w uruchomieniu krytycznego myślenia: 

Najważniejsze wyzwania dla osoby podejmującej się tej roli polegają na: umiejętności zachowania równowagi pomiędzy koniecznością stawiania wyzwań i udzielania wsparcia oraz zdolności do trwałego oddzielania człowieka od zadania, akceptowania tego pierwszego, konstruktywnego i krytycznego stosunku wobec tego drugiego.

Termin i procedura działania krytycznego przyjaciela zostały spopularyzowane przez Annenberg Institute for School Reform  (USA) w1994 r.

Interwencja KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA musi być starannie zaplanowana:

  1. Po uzyskaniu zgody KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA należy wspólnie ustalić zakres jego obserwacji i/lub formy działań: co, kiedy, jak długo. Pojedyncze sytuacje mogą dać fragmentaryczny obraz pracy danego nauczyciela, warto zatem zadbać o optymalne poszerzenie pola obserwacji. Krytyczny przyjaciel może na przykład:  obserwować konkretne sytuacje, lekcje, aktywności, zachowania, prowadzić rozmowy/wywiady z uczniami, rodzicami uczniów, innymi nauczycielami by uzyskać informacje o wybranych aspektach interesującej go pracy wychowawczej.
  2. Zadaniem KRYTYCZNEGO PRZYJACIELA jest umieszczenie obserwowanych zjawisk we właściwym kontekście: zebranie ilu się da informacji o celach pracy obserwowanego nauczyciela/wychowawcy, programach wychowawczych, które realizuje, założeniach pracy dydaktycznej czy wychowawczej szkoły/placówki itp.
  3. Ważnym elementem jest zaplanowanie spotkania lub ich cyklu, na którym KRYTYCZNY PRZYJACIEL przekaże swoje uwagi, będzie miał okazję zadać wnikliwe pytania, pozwalające zrozumieć zaobserwowane elementy, wyjaśnić kontekst, udzielić informacji zwrotnej o kwestiach istotnych, przekazać uwagi krytyczne i dać wsparcie.

Bibliografia:

Żmijski J. (2012): Autoewaluacja pracy wychowawczej, Raabe, Warszawa.

(red.) Tołwińska-Królikowska E. (2002): Autoewaluacja w szkole, [aut.], CODN.

1 http://edglossary.org/critical-friend/  – termin i procedura działania krytycznego przyjaciela zostały spopularyzowane przez Annenberg Institute for School Reform  (USA) w1994 r.

Materiał opracowany w ramach programu “Szkoła ucząca się”.

Autor: Janusz Żmijski

Podobne materiały

Artykuł

Open Space jako metoda partycypacji w szkole

Open space (otwarta przestrzeń, dalej w skrócie - OS) to popularna metoda prowadzeniadebat/konferencji, która bazuje na bardzo
Zobacz
Dobra praktyka

1Planet4All – Razem dla klimatu! – dobre praktyki

Dobre przykłady projektów młodzieżowych poświęconych zmianie klimatu.
Zobacz
Publikacja

FAQ: Formalno-prawne aspekty wolontariatu szkolnego

Formalno-prawne aspekty wolontariatu szkolnego w pytaniach i odpowiedziach.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Nuna i Natasza – dwie historie, jedna godność....

Scenariusz służy budowaniu empatii, refleksji nad postrzeganiem uchodźców i uporządkowaniu pojęć w kontekście migracji .
Zobacz
Dobra praktyka

Dobra praktyka z programu „Globalna szkoła. Razem dla...

Zobacz
Audio

Dialogues on transition – podcasts in english

Podcasty na temat transformacji ustrojowej po angielsku.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Zrozumieć transformację- scenariusz zajęć

Scenariusz zajęć o transformacji ustrojowej.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Why do people move?/ Dlaczego ludzie się przemieszczają?

Na zajęciach języka angielskiego uczniowie i uczennice dowiedzą się, czym jest migracja oraz poznają fakty na jej
Zobacz
Gra Edukacyjna

Jak stawiasz granice? Sprawdź się

Bezpłatne, interaktywne ćwiczenie dla uczniów. Wprowadza temat stawiania granic, asertywności oraz agresji w rozmowie na tematy polityczne.
Zobacz
Gra Edukacyjna

Jak działa na Ciebie polityka? Sprawdź się.

"Bezpłatne, interaktywne ćwiczenie dla uczniów. Wprowadza temat wartości,emocji, przekonań i różnic w debacie publicznej."
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Dlaczego dźwięk może boleć? Na podstawie książki Joanny...

Scenariusz lekcji do książki Szkoła na Dobrej, uwrażliwiający dzieci na potrzeby innych.
Zobacz
Publikacja

Przewodnik Szkoły na Dobrej

Publikacja zawiera dziewięć wyzwań, z którymi mierzycie się w swoich szkołach oraz zaproponowane do nich inspiracje i
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY