Krótki opis praktyki współpracy z liderami w mojej szkole

Informacje o materiale

Autor/-ka: Joanna Walczak

Data dodania: 09.10.2021

Grupa docelowa: Nauczyciele przedmiotowi, Dyrektorzy

Artykuł

Joanna Walczak
Dyrektorka Zespołu Szkół Ogólnokształcąco – Technicznych w Lublińcu

„Nie można stać się wysoce skutecznym dyrektorem,
jeśli łańcuch przywództwa nie ciągnie się przez całą szkołę”.
– Michael Fullan

Swoją pracę nad przywództwem edukacyjnym, a co za tym idzie  – zmianę we współpracy z liderami w szkole,  rozpoczęłam wraz ze Studiami Podyplomowymi Liderów Oświaty, w 2010r. Podczas studiów mieliśmy zaprojektować i przeprowadzić zmianę w szkole. Tymczasem nie da przeprowadzić skutecznej zmiany w szkole bez wydobywania potencjału przywódczego nauczycieli, bez kreowania liderów. Przekonanie, że przywództwo jest związane wyłącznie z osobą dyrektora ogranicza rozwój przywództwa. 

Obrazowo przedstawia to Fullan, który wskazuje na panujący wśród kadry kierowniczej „wirus odpowiedzialności”, który się nadmiernie mnoży. Dyrektorzy wysyłają nauczycielom sygnały, że to tylko oni dyrektorzy, nie kto inny, kierują szkołą. Takie podejście wśród nauczycieli prowadzi do wycofania się i niepodejmowania odpowiedzialności. Tymczasem nauczyciele to nie tylko realizatorzy określonych zadań dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych. Podejmują oni nowe role, dzięki którym aktywizują się. W szkole podstawowe znaczenie ma, jak twierdzi Fullan, „łańcuch przywództwa”. Wg niego „nie można stać się wysoce skutecznym dyrektorem, jeśli łańcuch przywództwa nie ciągnie się przez całą szkołę”. Dyrektor sam nie wprowadzi zmiany. Potrzebuje do tego liderów, którzy mu pomogą. Przywództwo partycypacyjne mocno łączy się z odpowiedzialnością i zaufaniem. Bez takiego przywództwa nie będzie zmiany, a bez tego nic nie wyjdzie. 

Niezapomniane są dla mnie warsztaty z Janem Potworowski, które pozwoliły mi spojrzeć na moich liderów a przede wszystkim na mój stosunek do ich, na zaufanie jakim ich obdarzam. Na wspomnianych warsztatach układaliśmy obraz naszej rady pedagogicznej ustalając wzajemne powiązania pomiędzy jej członkami, ze szczególnym uwzględnieniem roli dyrektora. 

W tym celu otrzymaliśmy kopertę z 30 żetonami, patyczkami oraz kolorowymi naklejkami. Jeden z żetonów obrazował dyrektora, pozostałe – członków rady pedagogicznej (wraz z liderami). Na żetony naniosłam inicjały moich nauczycieli oraz kolorowe kropki, zgodnie z poziomem zaufania jakim obdarzałam konkretnego nauczyciela. (poziomy odpowiedzialności wg Brighousa ). Zielone kropki oznaczały bardzo wysoki  poziom zaufania, a czerwone średni poziom zaufania. Żetony połączone były patyczkami, które określały bezpośrednie zależności członków rady pedagogicznej oraz  odpowiedzialności. 

Zielonych kropek było w mojej radzie pedagogicznej „jak na lekarstwo”. Czerwonych –przeważająca liczba. Wiele żetonów pozostawiłam bez kropek – tych nauczycieli nie obdarzałam nawet średnim poziomem zaufania. 

Największe obawy wzbudziło słońce, które utworzyłam budując obraz mojej rady pedagogicznej – ja w centrum, a ode mnie odchodzące patyczki, określające bezpośrednie powiązania liderów i innych nauczycieli ze mną. Ja – niemalże jak bóg – słońce… Autokrata, dyrektor trzymający wszystkie sznurki w swoich rękach; brak zaufania, syndrom „Zosi-samosi”. Stwierdziłam, że jestem na dobrej drodze do wykończenia siebie i swojej szkoły. Siebie – bo jak długo można z ten sposób zarządzać bez szkody dla swojego zdrowia (również psychicznego). Szkoły – bo Fullanowski wirus odpowiedzialności trawi moją szkołę. 

Rozpoczęłam prace nad sobą, nad  swoim przywództwem, nad zaufaniem do nauczycieli – liderów, których zaczęło w moim gronie przybywać coraz więcej. Dzisiaj obdarzam swoich nauczycieli dużym zaufaniem i daję im prawo do popełniania błędów. Mam wielu samoistnych liderów, wiele inicjatyw „oddolnych”. 

Dwuletni program Rozwijanie Uczenia się i Nauczania (RUN), w którym uczestniczyła moja szkoła, w szczególny sposób pokazał transformację jaką przeszła szkoła w obszarze współpracy dyrektora z liderami. W tym programie były trzy grypy pomocnych przyjaciół. Dwie prowadzili liderzy, którzy raz na pół roku opowiadali radzie pedagogicznej o sukcesach i porażkach pracy swojej grupy. (Dawniej to było nie do pomyślenia – moja kontrola była tutaj bardzo skrupulatna). Tych liderów obdarzyłam zielonymi kropkami zaufania – wg Brighousa to poziom, który opisują słowa: „Podejmij decyzję i działaj. Nie ma potrzeby na kontaktowanie się ze mną”. Trzecią grupa prowadziła liderka, której podopieczną byłam m.in. ja –dyrektorka. I nie dlatego, żeby kontrolować liderkę czy tez prace grupy, ale żeby wraz z nauczycielami zmieniać nauczanie i uczenie się uczniów w szkole. Razem z nimi, a nie obok nich. Ufając przywództwu moich nauczycieli. 

Podobne materiały

Publikacja

Świętuj, żeby zrozumieć

Zobacz
Film lub webinarium

„Jak tworzyć skuteczne zasady antydyskryminacyjne w szkole”

Zobacz
Publikacja

Uwikłani w wielkie narracje. Jak krytycznie myśleć o...

Publikacja powstała z myślą o uczniach i uczennicach
Zobacz
Publikacja

Zarządzanie konfliktem w szkole

Zobacz
Film lub webinarium

Jak rozpoznawać i reagować na dyskryminację w klasie?

Zobacz
Film lub webinarium

Inspiracje do działań społecznych w szkole

Zobacz
Film lub webinarium

Szkoła bez telefonów – tak czy nie?

Może zamiast winić technologię, warto spróbować zrozumieć młode pokolenie, które przecież nie zna świata bez internetu.
Zobacz
Film lub webinarium

Jak uczyć, by obniżać stres uczniów przed egzaminem?

Sprawdzaniu wiedzy towarzyszą emocje oraz stres. Z jakich metod korzystać na co dzień, by przekuwać je w
Zobacz
Artykuł

Nie masz czerwonego paska? Nie szkodzi

W ostatnim czasie zjawisko „czerwonego paska” budzi kontrowersje. Słychać coraz więcej głosów, że cena, jaką ponoszą uczniowie,
Zobacz
Film lub webinarium

Konflikt w radzie pedagogicznej. Co robić?

Konflikty to naturalny element pracy zespołowej i może być motorem rozwoju oraz korzystnych zmian.
Zobacz
Artykuł

Moja droga do uczenia bez ocen cyfrowych

Dobra praktyka nauczycielska do pracy bez ocen cyfrowych. Zawiera ankietę samooceny dla uczniów do pobrania.
Zobacz
Publikacja

Słowniczek oceniania kształtującego

Poznaj Słowniczek oceniania kształtującego.
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY