Krótki opis praktyki współpracy z liderami w mojej szkole

Informacje o materiale

Autor/-ka: Joanna Walczak

Data dodania: 09.10.2021

Grupa docelowa: Dyrektorzy, Nauczyciele przedmiotowi

Artykuł

Joanna Walczak
Dyrektorka Zespołu Szkół Ogólnokształcąco – Technicznych w Lublińcu

„Nie można stać się wysoce skutecznym dyrektorem,
jeśli łańcuch przywództwa nie ciągnie się przez całą szkołę”.
– Michael Fullan

Swoją pracę nad przywództwem edukacyjnym, a co za tym idzie  – zmianę we współpracy z liderami w szkole,  rozpoczęłam wraz ze Studiami Podyplomowymi Liderów Oświaty, w 2010r. Podczas studiów mieliśmy zaprojektować i przeprowadzić zmianę w szkole. Tymczasem nie da przeprowadzić skutecznej zmiany w szkole bez wydobywania potencjału przywódczego nauczycieli, bez kreowania liderów. Przekonanie, że przywództwo jest związane wyłącznie z osobą dyrektora ogranicza rozwój przywództwa. 

Obrazowo przedstawia to Fullan, który wskazuje na panujący wśród kadry kierowniczej „wirus odpowiedzialności”, który się nadmiernie mnoży. Dyrektorzy wysyłają nauczycielom sygnały, że to tylko oni dyrektorzy, nie kto inny, kierują szkołą. Takie podejście wśród nauczycieli prowadzi do wycofania się i niepodejmowania odpowiedzialności. Tymczasem nauczyciele to nie tylko realizatorzy określonych zadań dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych. Podejmują oni nowe role, dzięki którym aktywizują się. W szkole podstawowe znaczenie ma, jak twierdzi Fullan, „łańcuch przywództwa”. Wg niego „nie można stać się wysoce skutecznym dyrektorem, jeśli łańcuch przywództwa nie ciągnie się przez całą szkołę”. Dyrektor sam nie wprowadzi zmiany. Potrzebuje do tego liderów, którzy mu pomogą. Przywództwo partycypacyjne mocno łączy się z odpowiedzialnością i zaufaniem. Bez takiego przywództwa nie będzie zmiany, a bez tego nic nie wyjdzie. 

Niezapomniane są dla mnie warsztaty z Janem Potworowski, które pozwoliły mi spojrzeć na moich liderów a przede wszystkim na mój stosunek do ich, na zaufanie jakim ich obdarzam. Na wspomnianych warsztatach układaliśmy obraz naszej rady pedagogicznej ustalając wzajemne powiązania pomiędzy jej członkami, ze szczególnym uwzględnieniem roli dyrektora. 

W tym celu otrzymaliśmy kopertę z 30 żetonami, patyczkami oraz kolorowymi naklejkami. Jeden z żetonów obrazował dyrektora, pozostałe – członków rady pedagogicznej (wraz z liderami). Na żetony naniosłam inicjały moich nauczycieli oraz kolorowe kropki, zgodnie z poziomem zaufania jakim obdarzałam konkretnego nauczyciela. (poziomy odpowiedzialności wg Brighousa ). Zielone kropki oznaczały bardzo wysoki  poziom zaufania, a czerwone średni poziom zaufania. Żetony połączone były patyczkami, które określały bezpośrednie zależności członków rady pedagogicznej oraz  odpowiedzialności. 

Zielonych kropek było w mojej radzie pedagogicznej „jak na lekarstwo”. Czerwonych –przeważająca liczba. Wiele żetonów pozostawiłam bez kropek – tych nauczycieli nie obdarzałam nawet średnim poziomem zaufania. 

Największe obawy wzbudziło słońce, które utworzyłam budując obraz mojej rady pedagogicznej – ja w centrum, a ode mnie odchodzące patyczki, określające bezpośrednie powiązania liderów i innych nauczycieli ze mną. Ja – niemalże jak bóg – słońce… Autokrata, dyrektor trzymający wszystkie sznurki w swoich rękach; brak zaufania, syndrom „Zosi-samosi”. Stwierdziłam, że jestem na dobrej drodze do wykończenia siebie i swojej szkoły. Siebie – bo jak długo można z ten sposób zarządzać bez szkody dla swojego zdrowia (również psychicznego). Szkoły – bo Fullanowski wirus odpowiedzialności trawi moją szkołę. 

Rozpoczęłam prace nad sobą, nad  swoim przywództwem, nad zaufaniem do nauczycieli – liderów, których zaczęło w moim gronie przybywać coraz więcej. Dzisiaj obdarzam swoich nauczycieli dużym zaufaniem i daję im prawo do popełniania błędów. Mam wielu samoistnych liderów, wiele inicjatyw „oddolnych”. 

Dwuletni program Rozwijanie Uczenia się i Nauczania (RUN), w którym uczestniczyła moja szkoła, w szczególny sposób pokazał transformację jaką przeszła szkoła w obszarze współpracy dyrektora z liderami. W tym programie były trzy grypy pomocnych przyjaciół. Dwie prowadzili liderzy, którzy raz na pół roku opowiadali radzie pedagogicznej o sukcesach i porażkach pracy swojej grupy. (Dawniej to było nie do pomyślenia – moja kontrola była tutaj bardzo skrupulatna). Tych liderów obdarzyłam zielonymi kropkami zaufania – wg Brighousa to poziom, który opisują słowa: „Podejmij decyzję i działaj. Nie ma potrzeby na kontaktowanie się ze mną”. Trzecią grupa prowadziła liderka, której podopieczną byłam m.in. ja –dyrektorka. I nie dlatego, żeby kontrolować liderkę czy tez prace grupy, ale żeby wraz z nauczycielami zmieniać nauczanie i uczenie się uczniów w szkole. Razem z nimi, a nie obok nich. Ufając przywództwu moich nauczycieli. 

Podobne materiały

Publikacja

Sztuka dla zmiany. Narzędziownik

Jak sztuka może wpływać na Wasze otoczenie? Zobacz przykłady działań artystycznych, które przekroczyły granicę między sztuką a
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Jak dostarczyć ciężki ładunek na szczyt góry?

Scenariusz dotyczy fizyki, ruchu na równi pochyłej, zasady zachowania energii mechanicznej oraz dynamiki Newtona; zadania osadzone w
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Jak wykorzystać energię potencjalną wody do produkcji elektryczności?

Scenariusz zawiera zadania, dzięki którym uczniowie poznają możliwości wykorzystania rzeki do produkcji energii elektrycznej, wady i zalety
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Jak bilansować dietę i dbać o planetę?

Scenariusz z zadaniami dotyczącymi obliczania kaloryczności oraz walorów odżywczych posiłków oraz analizy wpływu środowiskowego jedzenia.
Zobacz
Publikacja

Sztuka dla dialogu. Narzędziownik

Praktyczne wsparcie dla osób pracujących z młodzieżą, które chcą wykorzystać sztukę do rozmowy o współczesnym świecie.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Ile jedzenia trafia do kosza?

Scenariusz umożliwi uczniom tworzenie wykresów i obliczanie średniej oraz mediany, aby lepiej analizować dane dotyczące marnowania żywności.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Jak pozyskać energię z kompostu?

Scenariusz dotyczy surowców naturalnych wykorzystywanych do pozyskiwania energii i poznają alternatywne źródła energii oraz możliwości ich zastosowania.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Czy woda jest mieszaniną?

Scenariusz skupia się na rozdzielaniu składników mieszanin jednorodnych i niejednorodnych oraz sposobów pozyskiwania wody pitnej.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Jak uzyskać wodę do picia tam, gdzie nie...

Scenariusz porusza tematykę wody pitnej i problem jej niedoboru na świecie. Uczniowie poznają także wykorzystanie technik gromadzenia
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Jak zebrać plony mimo powodzi zalewającej pola uprawne?

Scenariusz poświęcony poświęcony tematyce roślin okrytonasiennych, tkanek roślinnych i cech adaptacyjnych roślin.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Powietrze i światło – dlaczego coraz mniej gwiazd...

Scenariusz skupia się na zanieczyszczeniu światłem i zależnością między właściwościami światła a stanem atmosfery oraz świadomości ekologicznej.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Powietrze – nasz niewidzialny skarb

Scenariusz skupia się na tematyce kwaśnych deszczy, jednego z najważniejszych zjawisk środowiskowych wywołanych przez człowieka.
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY
Podobają Ci się nasze treści?

Zapisz się na newsletter