Artykuł
Ocenianie kształtujące niesie korzyści dla wszystkich członków społeczności szkolnej. Jego beneficjentami są przede wszystkim uczennice i uczniowie, ale duże korzyści dzięki niemu mają też nauczycielki i nauczyciele.
Najważniejsze korzyści ze stosowania oceniania kształtującego to:
1. Budowanie zespołu nauczycielek i nauczycieli
Dzięki stawianiu wspólnych celów (w grupie nauczycieli, ale także wspólne z uczniami i z rodzicami) oraz systematycznej wymianie doświadczeń i praktyk ocenianie kształtujące wprowadzane systemowo wzmacnia współpracę w zespole nauczycielskim. Prowadzi do sytuacji, w której wysiłki nauczycielek i nauczycieli są spójne i osiągają efekt synergii.
2. Priorytetyzacja działań nauczycielek i nauczycieli
Właściwy proces wyznaczania celów pozwala osiągnąć jasność w działaniach, skupienie na rzeczach ważnych i staje się motywacją do działań. Uwaga w zespole nauczycielskim skupiona na najistotniejszych długoterminowych celach sprzyja efektywnemu zarządzaniu czasem.
3. Spójność działań nauczycielek i nauczycieli
Nauczyciele i nauczycielki mają wspólny mianownik w swojej pracy, czyli sposoby motywowania uczennic i uczniów. Ocenianie kształtujące modyfikuje system kar i nagród odchodząc od metody „kija i marchewki”.
Motywację do uczenia się dają:
- praca z celami i kryteriami sukcesu kształtująca samoświadomość;
- informacja zwrotna będąca dialogiem, stwarzająca możliwość wyrażania własnego zdania i dająca poczucie bycia słuchanym;
- informacja zwrotna zmniejszająca zjawisko wzajemnej rywalizacji i „wyścigu” uczennic i uczniów, ponieważ minimalizuje okazje do ich porównywania się pomiędzy sobą;
- możliwość popełniania błędu, wykorzystywanie go do uczenia się i szansa na poprawianie błędu bez zagrożenia karą, jaką jest słaby stopień;
- współpraca i uczenie się od siebie nawzajem dające poczucie bezpieczeństwa;
- samodzielność w podejmowaniu decyzji mająca wpływ na poczucie odpowiedzialności;
- śledzenie własnego procesu uczenia się i dostrzeganie postępu.
4. Ocenianie kształtujące porządkuje sposób planowania i prowadzenia lekcji
Dzięki ocenianiu kształtującemu nauczycielki i nauczyciele mają dużą świadomość, jak przebiega proces uczenia się i projektują swoje działania z uczennicami i uczniami zgodnie z zasadami tego procesu. Każdy element, każde działanie ma swoją przyczynę i cel.
5. Zmiana sposobu komunikacji w gronie pedagogicznym
Ocenianie kształtujące sprzyja otwartości nauczycielek i nauczycieli w mówieniu o sukcesach, ale i o trudnościach. Zespół może wówczas wspierać się w pracy nad trudnościami. Nabiera także umiejętności w celebrowaniu sukcesów, co buduje satysfakcję z pracy niezbędną do przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu.
6. Satysfakcja, która pozwala przetrwać „gorsze dni” i uczynienie pracy uczących sensowniejszą, bardziej świadomą i przyjemniejszą
Pomyślna realizacja oceniania kształtującego wyzwala poczucie sukcesu wśród nauczycieli, uczniów, rodziców. Wykonanie zaplanowanych zadań rodzi satysfakcję, co staje się motywacją do podejmowania kolejnych przedsięwzięć i nowych wyzwań.
Podsumowując:
Ocenianie kształtujące pojmowane jako kultura pracy szkoły, czyli sposób budowania relacji i kształtowania działań, spełnia wszystkie warunki koncepcji pracy szkoły. Koncepcja pracy szkoły jest całościowym planem działania społeczności szkolnej, określającym jej kierunki pracy i rozwoju. Skupia wszystkich aktorów szkolnej sceny wokół wspólnych celów Pełni rolę drogowskazu, wytyczając wszystkim członkom społeczności szkolnej wspólny kierunek działania i przyczyniając się do budowania zespołu nauczycielskiego.
Ocenianie kształtujące ułatwia koncentrację na tym, co najważniejsze i pozwala całościowo spojrzeć na szkołę: na jej wewnętrzne problemy oraz zewnętrzne wyzwania.
