Sfera uczenia to jeden z wyróżnionych w Modelu Integracji Edukacyjnej obszarów, które są kluczowe dla sukcesu integracji edukacyjnej uczniów i uczennic – zarówno tych z doświadczeniem migracji, jak i polskich. W poniższym zestawieniu prezentujemy dobre praktyki, które odnoszą się do zaspokajania potrzeb dzieci i młodzieży w zakresie uczenia się. Działania podjęte w szkołach opisywali dyrektorzy, nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy podczas inicjatyw i projektów realizowanych przez CEO: webinariów, kursów hybrydowych „Jak odpowiadać na wyzwania szkoły z uczniami-migrantami?” i „Jak pomóc uczniom opanować stres?”, a także w ramach przeprowadzonych dla CEO badań, których wyniki zebrano w raporcie „Szkoła zróżnicowana kulturowo. Wyzwania i potrzeby związane z napływem uczniów z Ukrainy”.
Kategoria: Artykuł
Inne aktualności
Aktualności
Zobacz inne obszary naszych działań
Działania szkół odpowiadające na wyzwania wynikające z potrzeb społecznych uczniów
Sfera społeczna to jeden z wyróżnionych w Modelu Integracji Edukacyjnej obszarów, które są kluczowe dla sukcesu integracji edukacyjnej uczniów i uczennic – zarówno tych z doświadczeniem migracji, jak i polskich. W poniższym zestawieniu prezentujemy dobre praktyki, które odnoszą się do zaspokajania potrzeb społecznych dzieci i młodzieży. Działania opisywali dyrektorzy, nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy podczas inicjatyw i projektów realizowanych przez CEO: webinariów, kursów hybrydowych „Jak odpowiadać na wyzwania szkoły z uczniami-migrantami?” i „Jak pomóc uczniom opanować stres?”, a także w ramach przeprowadzonych dla CEO badań, których wyniki zebrano w raporcie „Szkoła zróżnicowana kulturowo. Wyzwania i potrzeby związane z napływem uczniów z Ukrainy”.
Inne aktualności
Aktualności
Zobacz inne obszary naszych działań
Działania szkół odpowiadające na wyzwania wynikające z potrzeb emocjonalnych uczniów
Sfera emocjonalna to jeden z wyróżnionych w Modelu Integracji Edukacyjnej obszarów, które są kluczowe dla sukcesu integracji edukacyjnej uczniów i uczennic – zarówno tych z doświadczeniem migracji, jak i polskich. W poniższym zestawieniu prezentujemy dobre praktyki, które odnoszą się do zaspokajania potrzeb emocjonalnych dzieci i młodzieży. Działania opisywali dyrektorzy, nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy podczas inicjatyw i projektów realizowanych przez CEO: webinariów, kursów hybrydowych „Jak odpowiadać na wyzwania szkoły z uczniami-migrantami?” i „Jak pomóc uczniom opanować stres?”, a także w ramach przeprowadzonych dla CEO badań, których wyniki zebrano w raporcie „Szkoła zróżnicowana kulturowo. Wyzwania i potrzeby związane z napływem uczniów z Ukrainy”.
Inne aktualności
Aktualności
Zobacz inne obszary naszych działań
Organizacja procesu dydaktycznego w oddziale ogólnodostępnym
Włączanie (inkluzja) uczniów z doświadczeniem migracji/uchodźstwa jest naturalnym zjawiskiem w szkole otwartej i inkluzyjnej. Sukces w tym działaniu zależy od wielu czynników, z których najważniejsze dotyczą relacji międzyludzkich i kompetencji międzykulturowych. Dlatego warto poddać refleksji kilka obszarów i poszukać odpowiedzi na kluczowe pytania:
1. Czy tzw. środowisko przyjmujące (nauczyciele i inni pracownicy szkoły, uczniowie polscy i ich rodzice) jest przygotowane na przyjęcie uczniów z innych kultur, nieposługujących się (jeszcze) językiem polskim?
2. Czy szkoła zapewnia wsparcie nauczycielom, wszystkim uczniom (polskim i cudzo- ziemskim) oraz ich rodzicom na każdym etapie procesu dydaktycznego?
3. Czy w szkole został zatrudniony asystent międzykulturowy?
4. Czy szkoła podjęła współpracę z innymi podmiotami (poradnie psychologiczno- -pedagogiczne, lokalne organizacje samorządowe, osoby prywatne, np. migranci z dłuższym stażem i instytucje) w celu wsparcia w realizowanych działaniach?
Inne aktualności
Aktualności
Zobacz inne obszary naszych działań
Różnorodność kulturowa, relacje międzykulturowe i ich wpływ na procesy uczenia się i integrację klasy
Współczesną szkołę polską w coraz większym stopniu cechuje heterogeniczność kulturowa uwarunkowana zarówno wzrostem poszanowania praw mniejszości zamieszkujących nasz kraj od dawna, jak też procesami globalnych migracji sprawiającymi, że naszymi uczniami są dzieci imigrantów z różnych stron świata, dzieci uchodźcze, dzieci ekspatów i repatriantów, jak również dzieci trzeciej kultury (czyli dzieci pracowników instytucji ponadnarodowych przemieszczające się wraz z rodzicami przez wiele krajów). Każda z tych grupa ma swoją specyfikę, łączy je zaś jedno: wszystkie wychowywały się i socjalizowały w kulturach odmiennych od naszej i – za wyjątkiem dzieci z grup mniejszościowych – język polski, polska kultura i normy życia społecznego w Polsce są im mniej lub bardziej obce. Wiele z nich reprezentuje także wspólnoty religijne odległe od chrześcijaństwa.
Zarówno specyfika kulturowa, jak też osobiste doświadczenia uczniów odmiennych kulturowo mogą (zwłaszcza w początkach kariery w polskiej szkole) kształtować odmienne od polskich zachowania i style uczenia się. Ważnym zadaniem nauczyciela jest więc obserwowanie uczniów oraz analizowanie ich zachowania w kontekście kultur pochodzenia i sytuacji pojawiających się w życiu dzieci. Przyczyną konfuzji (a często i konfliktów) może być jednak postrzeganie i interpretacja zachowań uczniów cudzoziemskich przez pryzmat naszej kultury, wzorców i uregulowań prawnych (np. z punktu widzenia polskiego prawa szesnastolatek jest nieletni, chociaż prawo ukraińskie postrzega go jako dorosłego, w wielu krajach islamu dziewięcioletnia dziewczynka może zaś być legalnie wydana za mąż). Obszarem szczególnej troski (zarówno ze względu na dobrostan naszych uczniów, jak też warunki ich kształcenia i rozwoju) są przy tym relacje między uczniami polskimi i cudzoziemskimi.
Inne aktualności
Aktualności
Zobacz inne obszary naszych działań
Czym są separacja, intergracja, asymilacja i marginalizacja
W zetknięciu z inną kulturą, zwłaszcza przy dłuższym pobycie w kraju odmiennym kulturowo, wybieramy, świadomie bądź nie, strategię, która powinna pomagać w funkcjonowaniu na styku kultur. Sposób adaptacji na poziomie jednostki i grupy, bo o nim tu mowa, opisany przez najbardziej obecnie znany model akulturacji Johna Berry’ego (Boski, 2009). Proces ten nazywa się akulturacją, a przyjęta strategia jest wypadkową dwóch czynników: stosunku migranta (także uchodźcy) do swojej kultury oraz do kultury kraju przyjmującego. Drugą stroną tego procesu jest sposób, w jaki społeczeństwo przyjmujące reaguje na obecność migranta. Model określa cztery typy akulturacji (strategii akulturacyjnej): integracja, asymilacja, separacja, marginalizacja.
Dla lepszego radzenia sobie w pracy w środowisku zróżnicowanym kulturowo w poniższym artykule zwracam także uwagę na rozwój świadomości i wrażliwości kulturowej kadry pedagogicznej. Człowiek stawia kulturę, w której się wychował, w centrum i w odniesieniu do niej ocenia inne. Odpowiedzi na poniższe pytania pozwolą szerzej spojrzeń na omawiane zagadnienie: jak podchodzę do innych kultur, jakie mam na ich temat przekonania i, co najważniejsze, jak oceniam i ile wiem o swojej kulturze pochodzenia.
W oparciu o znajomość obu modeli: akulturacji i wrażliwości kulturowej, można przygotować własny scenariusz pracy w klasie międzykulturowej.
Inne aktualności
Aktualności