Wymiana doświadczeń, obserwacji oraz wniosków dotyczących nauczanie i uczenia się może być niezwykle pomocna w pracy nauczycieli. Nie jest łatwe wprowadzenie zwyczaju rozmów o nauczaniu wśród grona nauczycieli jednej szkoły, a takie są najbardziej korzystne.
Dlaczego rozmowy o nauczaniu?
W szkole brakuje rozmów o nauczaniu, przez co wielu nauczycieli pracuje samotnie, a część wręcz obawia się pokazania swojego warsztatu czy dyskutowania na jego temat. Praca nauczyciela wymaga ciągłego podejmowania wyzwań i zmian, a znacznie łatwiej podjąć je wspólnie.
W Centrum Edukacji Obywatelskiej w programie “Szkoła ucząca się” podjęliśmy inicjatywę polegającą na zaproponowaniu grupie chętnych nauczycieli w szkole rozmowy na temat związany z nauczaniem. Opracowaliśmy 25 artykułów, które stanowić mają przyczynek do dyskusji. Do tych tematów opracowaliśmy scenariusze spotkań dla nauczycieli (1 -1,5 godzinne). Zachęciliśmy nauczycieli do prowadzenia spotkań z zainteresowanymi tematem koleżankami i kolegami. Spotkania mogą mieć proponowany w scenariuszu przebieg lub być przeprowadzone według własnego pomysłu osoby prowadzącej.
Mamy już doświadczenie z prowadzenia takich spotkań. W trudnym roku 2021 prowadziliśmy pilotażowy kurs internetowy dla osób, które chciały wypróbować ten rodzaj współpracy nauczycieli w swojej szkole. Dostosowaliśmy tematy i scenariusze do opcji zdalnej.
Jesteśmy przekonani, że ten pomysł, choć bardzo ambitny może być satysfakcjonujący dla nauczycieli. W niektórych szkołach powstały kluby Rozmów o nauczaniu, których członkowie spotykają się regularnie i dyskutują nie tylko wokół tematów zaproponowanych przez nas.
Co decyduje o sukcesie rozmów o nauczaniu?
Warunkiem niezbędnym dla powodzenia przedsięwzięcia jest poczucie bezpieczeństwa. Budowane jest ono poprzez dobrowolność i wybór. Dlatego warto, aby w rozmowach uczestniczyli ci nauczyciele, którzy chcą. Dobrze, gdy dyrektor wspiera inicjatywę Rozmów o nauczaniu, ale nie zobowiązuje nikogo do uczestnictwa w nich. Nauczyciele powinni czuć się komfortowo na takich spotkaniach i mieć możliwość wyrażania różnych opinii.
Z naszego doświadczenia widać, że najlepiej, gdy spotkanie prowadzi cieszący się zaufaniem grona pedagogicznego nauczyciel lub nauczycielka. Nie jest warsztat, ani szkolenie, jest to rozmowa na interesujący wszystkich temat. Rozmowy o nauczaniu toczące się w szkole dają szansę na rozpoznanie unikalnego kontekstu danej szkoły i dostosowanie zmian do warunków szkoły. Nauczyciele uczący tych samych uczniów mogą wymienić się doświadczeniami i dostosować nauczanie do potrzeb uczniów. We własnym gronie możliwa jest dyskusja i wzajemna pomoc.
Korzyści z rozmów o nauczaniu w szkole
Rozmowy o nauczaniu tworzą kulturę współpracy w szkole. Często owocują podjęciem zmiany w indywidualnej pracy nauczyciela i nauczycielki, a czasami wyzwanie jest podejmowane wspólnie i obejmują całą grupę nauczycieli.
Rozmowy o nauczaniu nadają pracy nauczycielskiej sens, nauczyciele czują, że wykonują ważna pracę i w dużej części jej jakość zależy od nich samych.
To, że nauczyciele współpracują oraz wspólnie podejmują wyzwanie, jest wyjątkowe i godne docenienia. Dlatego warto celebrować takie działania w szkole.
Możliwe tematy do rozmów o nauczaniu
Przedstawiamy jeden z tekstów do rozmowy o nauczaniu: Jak wpływać na motywację? i dwa proponowane scenariusze, jeden stacjonarny, a drugi zdalny.
Materiał i praktyka opracowane zostały w ramach programu “Szkoła ucząca się”.
Autorka: Danuta Sterna
